Kitapla ilgili zihinlerde ilk soru şu galiba: Bu bizim bildiğimiz İngiliz edebiyatının en meşhur eserlerinden olan Hamlet mi yoksa başka bir eser mi? Öncelikle buna bir açıklık getirelim. Evet, o bildiğimiz Hamlet. İkisi de aynı kişiyi anlatır aslında, farklı yazılışları. Aynı isim-yazımları farklı. Zira Ortaçağ İngilizcesinde isimlerin yazılışında bir standart daha henüz yok, olmadığı için de her iki isim aynı kişi için kullanılabiliyor .İsim mavzusunu hallettiğimize göre kitabın konusuna geçebiliriz.
Hamnet, dünyaca ünlü bir yazar olan William Sheakspear (kitapta adı hiç anılmasa da) tarafından kaleme alınan o tiyatro eserinden ve hayatından esinlenerek yazılmış. Sheakspear, 1500’lü yıllarda oğlu Hamnet’i salgın bir hastalık yüzünden kaybeder. Oğlunun ölümünden duyduğu acıyı da yazdığı bir oyunla dile getirmek ister.
Roman iki farklı zaman diliminde geçer. İlki Ağnes ile Sheakspear’in tanışması, evlenmesi ve çocuklarının doğması, diğeri ise Hamnet’in ölümü. İlk dönem ile başlayalım.
Yıl 1580…
Shakespeare eldivenci babasının borcunu ödemek için Hewlands’ta bir ailenin çocuklarına Latince dersi vermeye başlar. Orada Agnes adlı genç bir kadınla karşılaşır tesadüf bir şekilde tabiri caizse çarpılır. Zira Agnes de öyle… Agnes, kendinden sekiz yaş büyüktür.Fakat gönül ferman dinlemez ve iki genç birbirine deliler gibi âşık olur ve genç kadının hamile kalması üzerine de tüm itirazlara rağmen evlenirler. Stratford’daki Henley Caddesi’nde yaşayan Ağnes bu hamilelikten ilk çocukları Suzanne olur. Suzanne sakin kendi halinde annesinin yardımcısı sanki ikizlerin küçük annesi. Çünkü onun ardından ikizler gelir. İkizlerden biri Judith diğeri Hamnet’tir. Doğumda ilk önce Hamnet doğar. Güçlü ve gelişkin, sonra da Judith. Narin, kırılgan ve hassas. Hayatı boyunca kaderi de hep doğduğu gibi olacaktır Judith’in. Hamnet’se sarı, kabarık saçları, masmavi gözleri ve cana yakınlığı her zaman önde. Kim der ki o güzel çocuk hiç büyüyemeyecek.
Yıl 1596…
Üç çocuğu -büyük kız Suzanne, ikizler Judith ve Hamnet- ve kayınpederi -John Shakespeare-ile yaşamaya devam eder Ağnes. Baba yoktur, çünkü baba para kazanmak için atla iki günlük mesafedeki Londra’dadır. İkizler on bir yaşına gelir. Judith salgın yüzünden ateşlenir ve hasta olur. Anneleri Agnes, doğal bitkilerle insanları tedavi eden becerikli ve sezgileri güçlü bir şifacıdır. Hamnet’in hastalığının çok ilerlediği saatlerde bitki toplamak için dışarıdadır. Evde başka kimseyi de bulamayan Hamnet, hasta ikiz kız kardeşi Judith için bir doktor bulmaya gider. Judith o dönemin salgın hastalığı vebaya yakalanmıştır.İki kardeş birbirine çok benzemektedir. Hatta bazı zamanlar iki çocuğun yaptığı şakalar yüzünden aile üyeleri bile iki kardeşi karıştırır. Hamnet kardeşinin ölümüne o kadar üzülür ki kardeşi yerine kendisi ölmek ister. Diğerlerini nasıl kandırıyorsa ölümü de kandırabileceğini düşünür ve kardeşinin yanına yatar. Çok geçmeden anneyi kahreden şeyler olur.
Bu kitap bir annenin yası…
Evladını kaybetmenin verdiği acıyı kalbinin ta en derinde hisseden, ondan kalan eşyaları eline alıp göğsüne bastırarak yüreğindeki sızıyı hafifletmeye, geride kalan iki kızına onunla cennette sonsuz bir mutlulukla buluşacaklarını anlatarak kendini ve onları teselli etmeye çalışan bir annenin yası. Agnes’in kendi içinde yaşadığı bir hesaplaşma. Çünkü hayatı boyunca hep judith’i düşündü. Çünkü o dokunulmasına bile dayanamayacak kadar narin. Hep korunmalıydı. Ama Hamnet öyle mi, güçlü. Bir anne nasıl bir çocuğunu bu kadar korurken diğerini göz ardı eder? Büyük bir suçluluk duygusu… Her an onun hayaliyle yaşamak. Sanki bir yerden çıkıp gelecek ve “Anne buradayım!” diyecek. İnanamak ve kabullenememek. Asla eskisi gibi olamamak. Şimdi ben hiçbir şey olmamış gibi yaşamaya devam mı edeceğim? Bir annenin dimağındaki yas tutma şekli, bir de babanın. Biri içine kapanırken diğeri daha da aileden uzaklaşır. Peki, hangisinin sevgisi gerçek? Çok etkilendim. Agnes’le yatağı başında Hamnet için ben de ağladım. Ve dedim ki şu hayatta en acı şey evlat acısı!
2020 WOMEN’S PRIZE FOR FICTION ÖDÜLÜ 2020 AMERİKAN ULUSAL KİTAP ELEŞTİRMENLERİ BİRLİĞİ ÖDÜLLERİ’nin de sahibi olan Magie O’Farrel’in Evlilik Portresi ve Esme Lenox Nasıl Yok Oldu?” eserlerinden sonra okuduğum bu, üçüncü kitabıydı ve en sevdiğim en etkilendiğim oldu diyebilirim. Annelik iç güdüsünü o kadar içtenlikle anlatmış ki çok gerçekti.Evladını kaybetmiş bir annenin duyguları da bu kadar yerinde ve yaşa(t)yarak anlatılır. Çok acı… Filmler asla kitabın yerini tutmuyor ama yakın zamanda sinema filmi de çıkan Hamnet, okunduktan sonra izleyicisini de bekliyor. Eğer hüznü iliklerinize kadar hissedeceğiniz gerçek bir dönem kitabı okumak isterseniz tavsiyemdir. Bu tam da size göre…
Merak edenlere keyifli okumalar olsun.

KİTABA DAİR
Kitabın Adı ve Yazarı: Hamnet / Maggie O’Farrel
Kitabın Basıldığı Basımevi yıl ve Tarih:1.Baskı Mayıs 2022, Domingo Yayınları, İstanbul
Kitabın sayfa sayısı:295

ALINTILAR:
"Çocuğu onun için dünyadaki en güzel sanat eseri: Ne geçmişte, ne de gelecekte, herhangi bir yerde, ondan daha mükemmel bir şey olamaz."
Onsuz dönmeye devam eden bir dünya.