Aydın SES Gazetesi'nden Mehmet Kavas'ın haberine göre, Türkiye’nin en önemli tarım, ticaret, sanayi ve turizm merkezlerinden biri olan Aydın, büyük bir tarihe sahip kentlerin başında yer alıyor. Tarih boyunca 13 uygarlığın hüküm sürdüğü Aydın’ın şu anda 17 ilçesi bulunuyor. Aydın’ın bu 17 ilçesi, Bozdoğan, Buharkent, Çine, Didim, Efeler, Germencik, İncirliova, Karacasu, Karpuzlu, Koçarlı, Köşk, Kuşadası, Kuyucak, Nazilli, Söke, Sultanhisar ve Yenipazar isimleriyle anılıyor. Bu ilçelerin geçmiş yıllardaki isimleri ve hikayeleri ise duyanları şaşırtıyor.
BOZDOĞAN
Anadolu'ya göç eden Oğuz boyları içinde “Bozdoğan'lılar” boyu olduğu bugün tarihi kaynaklarda yazılmaktadır. Ve bunların en büyük özelliklerinin yerleştikleri bölgelere adlarını vermeleri olduğu bilinmektedir. Bozdoğan isminin de bu şekilde geldiği belirtiliyor.
BUHARKENT
Buharkent, Kuyucak ilçesine bağlı bir bucak merkeziyken, 19 Haziran 1987 tarihinde ilçe merkezi halinde getirildi. İlçe olmadan önce ismi Çubukdağ bucağı ve bucak merkezi Burhaniye iken, ilçe olurken jeotermal yataklarından dolayı adı Buharkent olarak değiştirildi.
ÇİNE
İlçenin önceki adı Kıroba'dır. Eskiçine 'nin önemini yitirmesinden sonra "Kıroba" isimli köyde gelişen yerleşim ve nüfusun Eskiçine'yi geçmesi sonucunda ismi Çine olarak değiştirilmiştir.
DİDİM
1955 yılında yörede yaşanan deprem felaketi sonrasında “Hisar” olarak adlandırılan Apollon Tapınağı çevresindeki yerleşim 1961 yılında dağıtılan Afet Konutlarıyla birlikte bir kilometre güneye “Yenihisar” adıyla taşınmıştır. 1997 yılında ilçenin ismi, isim benzerliğine meyil vermemek için dünya üzerinde sadece bir yerde bulunan ve kök olarak “Didymaion” dan gelen ‘Didim’ olarak yenilenmiştir.
EFELER
Aydın, 2014 yılında Büyükşehir statüsüne kavuştu. Söz konusu bu süreçten önce Efeler ilçesi, Aydın olarak yer alıyordu. Aydınoğulları zamanında şehrin adı Aydın Güzelhisarı olmuş, daha sonra Aydın adını almıştır. Şehir, XIV yy. da bugünkü yerine kurularak idari kademelendirme sırasıyla, 1390 yılında eyalet, 1426 yılında sancak, 1811'de İzmir, Saruhan, Menteşe, Antalya, Isparta sancaklarını kapsayan eyaletin merkezi oldu.
GERMENCİK
M.Ö. 7. yüzyılda Yunanistan’ın Magnesia yöresinden gelen Aiolialılar tarafından kurulduğu söylenir. Bizanslılar döneminde psikoposluk merkezi olan Germencik, Aydınoğulları Beyliği varislerinden Hıdır Bey aşireti tarafından bugünkü yerinde İğneabad adı altında kuruldu. Osmanlı idaresi altındayken Değirmencik olan yerin adı, zamanla Germencik olarak değişti.
İNCİRLİOVA
9 Ekim 1937'de Söke Ovasındaki manevraları izlemek için Atatürk trenle İncirliova'dan geçti. Demiryolu kenarındaki sıra sıra incir ağaçlarının güzelliğinden etkilenen Atatürk, 'Burası neresi' diye sordu? Karapınar adını duyunca İncirliova isminin daha çok yakışacağını söyledi. Bunun üzerine Karapınar adının, geçen yıl isim değişikliği için belediye meclis kararı aldığını ve durumun Ankara'ya bildirildiği söylendi. Bakanlar kurulunun 1941-1942'de aldığı kararla Karapınar olan beldenin ismi İncirliova olarak değiştirildi.
KARACASU
Karacasu’nun eski ismi olan Yenişehir, bu kentin üzerinde inşa edildi. Oğuz Han’ın oğullarından Aymür aşiretine bağlı Karasu Boyu kentin bulunduğu yere yerleşti. Bu isim tanzimattan sonra Karacasu olarak değişti.
KARPUZLU
Karpuzlu, Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki kayıtlarında Demircidere Köyü olarak geçmektedir. Köye, Demircidere adının verilmesinin nedeni, köyün hemen yanındaki dere kenarında olan birkaç demirci dükkanından kaynaklandığı sanılmaktadır. Demircidere Köyü adı, 1971 yılında, beldenin belediyelik olmasıyla Karpuzlu olarak değiştirilmiştir. Karpuzlu adının ovadan geldiği bilinmektedir.
KOÇARLI
Koçarlı adı bir rivayete göre Koçarlı'ya yerleşen kişilerin eski yerleşim yeri olan Kaçkar, Kaçkarlı'dan, diğer bir rivayete göre ise göçebe oluşlarından dolayı 'Göçerler' kelimesinden gelmektedir.
KÖŞK
Eski zamanlarında Sandıklı olarak bilinen ilçe, 1653 yılındaki depremle Göçük ismi ile anılsa da daha sonra Köşk ismini almıştır.
KUŞADASI
Kuşadası, antik çağlarda Neopolis adı ile anılıyordu. Bizans Çağı’nda ‘Ania’ adı ile anıldı. 15’inci yüzyılda ise Venedik ve Cenevizliler, tarafından bugünkü yerinde Scala Nuova (Yeni İskele) adı ile kurulmuştur. Şehir için önemli bir askeri üs görevini yapan Güvercinada, 1834 yılında büyük bir yenilenme görmüş ve ünlü kalesi yapılmıştır. "Kuşadası" adı bu kaleden gelmektedir.
KUYUCAK
Kuyucak ismini nereden aldığına dair halk arasında iki rivayet vardır. Bir zamanlar bu köyde yaşayan Yörükler, birbirlerine oturdukları yerleri tarif ederken, iki tepe arasında bulunan Kuyucak’ı işaret ederek “Biz karşıkı koyakta oturuyoruz” dediklerinden, zamanla “Koyak” değişerek “Kuyucak” olmuştur. Bir başka rivayete göre de susuzluk çeken halkın açtığı kuyuların çokluğu nedeniyle yöreye “Kuyuçok” adı denildiğinden, bu zamanla “Kuyucak” ismini almıştır.
NAZİLLİ
Tanınmış Yunan tarihçisi Strabona göre, Büyük Menderes Irmağının sağ yakasında (Bu günkü aşağı Nazillinin alt kısmında) Nazi diye anılan bir alan olduğu ve Nazi Sitesini Batı Anadoludan akıp gelen göçmenlerin kurduğunu ve buna göre çok eskiden Nazillinin (Nozi - Nazi) Noz-ili,Naz-ili adını aldığını belirtir. Hammer tarihini yazan tanınmış tarihçi Hammere göre ilçenin adının Bazarköy (Pazarköy) iken Nazilli adını sonradan aldığı belirtilir. Büyük Türk gezgini Evliya Çelebiye göre Nazilli adını sonradan aldığı. 17. Yüzyılda Nazilli büyük bir şehirdi. Güzelleri çok ve bu güzellerinin naz ve isteğnaları boldu. Bundan ötürü şehre Naz-İli adı verildiği belirtir. Başka bir görüşe göre ise 12.Yüzyılda Türk boyları arasında Nazlu adını taşıyan bir boyun oymağı da bu çevreye yerleşti. İlk kurduğu köye de kendi boyunun adı olan Nazlu adını verdiği belirtilir.
SÖKE
Eski adı Sokia, Aneon olan Söke, Bizans İmparatorluğu egemenliğinin sonlarına doğru, 1300 yıllarında, Aydın Bey'in Türkmen aşiretlerini buraya getirdiği ve Söke'yi bu aşiretlerden birinin başkanı olan Süleyman Şah'ın dedesi adına aşiretin merkezi yaptığı söylenir. 1924 yılından sonra Aydın'ın ilçesi oldu.
SULTANHİSAR
Sultanhisar, 1270 yılında Selçuklu Hanedanı tarafından kurulmuş bir kültür merkezidir. Aydın Bey’in kızlarından Nilüfer Sultanı’nın hisarıdır. Şehir onun eseri olup kasaba ismini böylece Sultanhisar olarak almıştır.Nazilli’ye bağlı bir bucak merkezi olan Sultanhisar, 1958 yılında ilçe oldu.
YENİPAZAR
M.Ö. 7. yüzyılda Kimmerlerin istilasına uğradıktan sonra Lidya ve Perslerin dönemini yaşadı. M.S. 395 yılında Roma İmparatorluğu ikiye ayrılınca yöre Bizans topraklarında kaldı. Daha sonra Selçukluların hakimiyetine girdi. M.S. 1455 yılında Cihanoğulları aşireti tarafından, Donduran köyünün sınırları içinde, o dönemin bir psikoposluk merkezi olan antik Ortasia Harabelerinin 5 kilometre batısında Telozlar Mevkiinde kuruldu. Yörede çıkan sıtma hastalığından sonra halkın kaçarak şimdiki bulundukları yere geldikleri bilinmektedir. Çevredeki köylülerin bir pazaryeri olduğundan ve birbirlerine “Haydi yeni kurulan pazara gidelim” dediklerinden “Yenipazar” ismini aldığı söylenir.
