Uzun süredir uygulanan “dumansız hava sahası” politikasını daha ileri bir noktaya taşımayı hedefleyen Bakanlık, özellikle pasif içiciliğin yoğun olduğu açık alanlara odaklanıyor. Hazırlanan taslakta, sigara kullanımının yaygınlaştığı alanlarda denetimlerin artırılması ve net yasakların getirilmesi öne çıkıyor.
Açık alanlarda sigaraya yeni kurallar
Mevcut mevzuatta kapalı alanlarla sınırlı olan sigara yasağının, fiili olarak açık alanları da içine alacak biçimde yeniden tanımlanması planlanıyor. Özellikle kafe ve restoranların açık bölümlerinde artan sigara kullanımı nedeniyle, bu alanlara yönelik yeni sınırlamaların devreye alınması bekleniyor.
Avrupa uygulamaları masada
Bakanlık, yeni düzenleme için Avrupa’daki örnekleri de yakından inceliyor. Fransa başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesinde çocukların yoğun olarak bulunduğu parklar, plajlar ve okul çevrelerinde sigara kullanımına kesin yasaklar getirilmiş durumda. Bu kapsamda “kırmızı hat” benzeri uygulamalar Türkiye için de değerlendiriliyor.
Parklar, plajlar ve teraslar gündemde
Taslak çalışmaya göre; parklar, plajlar, yürüyüş yolları, bina girişleri, toplu taşıma durakları, restoranların açık alanları ve kafe terasları sigara yasağı kapsamına alınabilecek alanlar arasında yer alıyor. Ayrıca yarı açık alanların tanımı yeniden yapılacak ve pasif içiciliği azaltmaya yönelik mesafe kriterleri belirlenecek.
Hedef: tütünsüz bir kuşak
Avrupa’da uygulanan “tütünsüz nesil” politikaları da dikkatle izleniyor. Sigara kullanım oranını yüzde 5’in altına düşürmeyi amaçlayan bu yaklaşım kapsamında, çocukların bulunduğu alanlarda sıfır tolerans uygulanıyor. Fransa’da ihlallere yüksek para cezaları kesilirken, benzer bir modelin Türkiye’de de gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Avrupa’da yasak alanlar genişliyor
İspanya’da üniversite kampüsleri, otobüs durakları ve eğlence alanları sigara yasağı kapsamına alınırken, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri de düzenlemelere dahil ediliyor. İtalya ve İsveç’te ise restoran terasları, oyun alanları ve kamu binalarının girişlerinde sigara içilmesi yasaklanmış durumda.
Satın alma yaşı ve paketler de masada
Bazı Avrupa ülkelerinde sigara satın alma yaşının yükseltilmesi, düz paket uygulaması ve yüksek vergi politikaları öne çıkıyor. Türkiye’de hazırlanacak düzenlemede bu başlıkların da değerlendirilme ihtimali bulunuyor.
Pasif içiciliğe karşı daha güçlü adım
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde, yalnızca sigara kullananları değil, dumanına maruz kalan toplumun tamamını korumaya yönelik önemli bir adım atılmış olacak. Uzmanlar, bu sürecin tütünle mücadelede daha kararlı ve müdahaleci bir dönemi başlatabileceğine dikkat çekiyor.
“Her yıl yaklaşık 100 bin kişi sigara nedeniyle ölüyor”
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Hasan Volkan Kara, Türkiye’de her yıl yaklaşık 100 bin kişinin sigaraya bağlı hastalıklar nedeniyle yaşamını yitirdiğini belirtti. Kara, sigaranın toplumda normalleşmiş bir bağımlılık olarak görüldüğünü vurgulayarak, daha sert ve kapsayıcı önlemlerin zorunlu olduğunu ifade etti.
Vatandaştan açık alan tepkisi
Sigara kullanmayan vatandaşlar ise ortak alanların sigara içenler tarafından fiilen sahiplenilmesinden rahatsız. Vatandaşlardan Ömer Gürel, “Açık alanların sigara içenlere bırakılmasını bir tür işgal olarak görüyorum. Açık hava herkesin hakkı” diyerek tepkisini dile getirdi.
