“Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı” ile sektör genelinde hizmet kalitesinin yükseltilmesi, kayıt dışı faaliyetlerin önlenmesi ve tüketici mağduriyetlerinin azaltılması hedefleniyor. Çalışma ağırlıklı olarak bireysel tüketicilere yönelik kısa süreli kiralamaları kapsarken, uzun dönem ve işletmeler arası kiralamalar düzenleme dışında bırakıldı.
Taslakta öne çıkan başlıklar arasında yetki belgesi zorunluluğu, araçlara getirilen yaş ve kilometre sınırı ile depozito uygulamalarına ilişkin net kurallar yer alıyor.
Yetki belgesi olmayan işletmelere ilan yasağı
Yeni düzenleme ile araç kiralama faaliyetleri daha sıkı denetime tabi tutulacak. Buna göre ticari amaçla taşıt kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak. Başvurular, Bakanlık tarafından kurulacak olan “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” üzerinden gerçekleştirilecek.
İlan siteleri ve dijital platformlar, ilan veren firmaların yetki belgesini kontrol etmekle yükümlü olacak. Belgesi bulunmayan işletmelerin ilanlarının yayımlanmasına izin verilmeyecek.
Ayrıca, kiralama faaliyetlerinden sorumlu personelin en az ilköğretim mezunu olması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 belgesine sahip olması şartı getiriliyor. Hâlihazırda faaliyette olan işletmelere ise yetki belgesi almaları için 1 Ocak 2027’ye kadar süre tanınacak.
Araçlara yaş ve kilometre kriteri
Taslak, kiraya verilecek araçlar için de yeni standartlar belirliyor. Buna göre klasik araçlar hariç olmak üzere, 5 yaşını aşmış veya 100 bin kilometrenin üzerinde olan taşıtlar kiralamaya konu edilemeyecek.
Periyodik bakımları zamanında yapılmamış araçların kullanımı yasaklanırken, işletmelerin en az 5’i öz malı olmak üzere toplamda en az 10 araca sahip olması gerekecek.
Büyükşehirlerde faaliyet gösteren firmalar için çevreci kriterler de devreye giriyor. Bu işletmelerin, en az biri Türkiye’de üretilmiş olmak şartıyla, iki adet hibrit ya da elektrikli aracı filolarında bulundurması zorunlu olacak.
Depozito iadesine net süre
Tüketiciler açısından en çok şikâyete konu olan depozito uygulamaları da ayrıntılı şekilde düzenleniyor. Araç tesliminin ardından depozito bedelinin en geç 7 gün içinde iade edilmesi zorunlu hale getiriliyor.
Alınabilecek depozito tutarına da üst sınır getiriliyor. Buna göre 1–6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7–30 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek.
Mahkeme kararı olmaksızın ve taraflar arasında açık bir mutabakat bulunmadığı sürece, tüketiciden “değer kaybı” adı altında herhangi bir ücret talep edilemeyecek.
Ayrıca bebek koltuğu, navigasyon cihazı ve HGS gibi ekipmanların, kiracının talebi doğrultusunda ücretsiz sunulması zorunlu olacak.
Gizli maliyetlere son
Yeni taslakla birlikte kasko ve sigorta güvencelerinin kiralama bedeline dahil edilmesi şart koşuluyor. Bu hizmetlerin kullanımı için ek ücret alınamayacak ya da ek şart ileri sürülemeyecek.
Ön ödemeli rezervasyonlarda ise tüketicilere, araç teslim saatinden 24 saat öncesine kadar herhangi bir kesinti olmaksızın iptal hakkı tanınacak.
