Türkiye genelinde taşınmaz ticareti dijital denetime geçti. Ticaret Bakanlığı’nın daha önce kiralık konutlar için zorunlu kıldığı EİDS, 15 Şubat itibarıyla satılık konut ilanlarını da kapsayacak şekilde genişletildi. Böylece tüm taşınmaz ilanları sistem üzerinden kontrol edilecek.
Yeni düzenlemeye göre, emlak ofisi aracılığıyla satış yapmak isteyen mülk sahipleri, e-Devlet üzerinden yetki onayı vermekle yükümlü olacak. Artık yalnızca taraflar arasında imzalanan bir sözleşme ilan girişi için yeterli sayılmayacak.
Süreç tamamen dijital ortamda ilerleyecek. Mülk sahibi, sistem üzerinden satışa konu taşınmazı seçerek çalışacağı emlakçının yetki numarasını tanımlayacak ve buna bağlı bir “taşınmaz kimlik numarası” oluşturacak. Emlak danışmanları ilan platformlarına ancak bu numara ile giriş yapabilecek. Böylece yetkisiz ve kayıt dışı aracılık faaliyetlerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Sistemin en dikkat çeken yönü ise satış bedellerine yönelik denetim olacak. İlan fiyatı ile tapuda beyan edilen satış tutarı arasındaki fark, Tapu ve Kadastro sistemi entegrasyonu sayesinde anlık olarak kontrol edilebilecek. Daha önce düşük harç ödemek için tapuda satış bedelinin düşük gösterilmesi gibi uygulamaların önüne geçilmesi planlanıyor. Bu durum, satış bedelini eksik beyan edenler için yüksek harç ödemesi ya da geriye dönük vergi cezası riskini beraberinde getirecek.
Bireysel ilanlarda da sınırlar netleştirildi. Bir kişi yalnızca kendi adına, eşine veya birinci ve ikinci derece kan hısımlarına ait taşınmazlar için ilan verebilecek. Bu kapsamın dışındaki kişiler adına ilan girişi yapılamayacak.
Emlakçılara verilen yetki süresi ise en az üç ay olarak belirlendi. Mülk sahibi isterse yetkiyi iptal edebilecek; ancak iptal edilen yetki mevcut ilanı anında yayından kaldırmayacak, sadece süresi dolduğunda yenilenmesini engelleyecek.
Taşınmaz bilgilerini ya da malik durumunu gerçeğe aykırı beyan edenlere ağır yaptırımlar uygulanacak. Bakanlık, mevzuata aykırı hareket eden kişi ve işletmelere 684 bin 214 TL’ye kadar idari para cezası kesebilecek; ayrıca emlak işletmelerinin yetki belgeleri de iptal edilebilecek.
