SGK, kayıt dışı istihdamın önüne geçmek amacıyla yürüttüğü denetimlerde iş yerlerinin sigorta kayıtlarını ayrıntılı şekilde kontrol ediyor. Denetimlerde sigortasız işçi çalıştırılması, eksik prim bildirimi, hatalı meslek kodu kullanımı ve sahte sigortalılık gibi usulsüzlükler mercek altına alınıyor.
Özellikle kayıt dışı istihdamın yaygın olduğu sektörler ile yabancı çalışanların yoğun olarak bulunduğu iş kollarında denetim ve bilgilendirme faaliyetleri artırıldı.
Sahte sigortalılara da inceleme
SGK'nın son dönemde, fiilen çalışmadığı halde yakınlarının iş yerinde sigortalı gösterilen kişilere yönelik de inceleme başlattığı belirtildi. Yapılan kontrollerde sahte sigortalı olduğu tespit edilen kişilerin sigortalılık kayıtları iptal edilirken, ilgili işverenler hakkında da yasal işlem uygulanabiliyor.
Denetimlerin ihbar üzerine veya SGK'nın risk analizleri doğrultusunda resen başlatılabildiği ifade ediliyor.
Sigortasız işçi çalıştırmanın cezası ağır
SGK'nın paylaştığı bilgilere göre, sigortasız işçi çalıştırdığı tespit edilen işverenler yalnızca idari para cezası ödemekle kalmıyor, geriye dönük sigorta primleri, gecikme zamları ve diğer yasal yükümlülüklerle de karşı karşıya kalıyor.
Ayrıca;
- İş kazası yaşanması halinde işveren hakkında ağır idari ve adli sorumluluk doğabiliyor.
- Devlet tarafından sağlanan teşvik, hibe ve kredi desteklerinden yararlanma hakkı kaybedilebiliyor.
- Ücretlerin eksik bildirilmesi de kayıt dışı istihdam kapsamında değerlendirilerek ceza uygulanabiliyor.
- İşçilerin meslek kodlarının fiilen yaptıkları işe uygun bildirilmemesi halinde her çalışan için idari para cezası kesilebiliyor.
Elden maaş ödeyen işverenlere de uyarı
Mevzuata göre Türkiye genelinde 5 ve üzeri çalışanı bulunan iş yerlerinde ücret ve diğer ödemelerin banka aracılığıyla yapılması zorunlu bulunuyor. Kurala aykırı şekilde elden ödeme yapan işverenler hakkında da idari yaptırımlar uygulanabiliyor.
Uzmanlar, kayıt dışı istihdamın hem çalışanların sosyal güvenlik haklarını olumsuz etkilediğini hem de işverenler açısından yüksek maliyetlere yol açtığını belirterek, tüm işverenlerin SGK mevzuatına uygun hareket etmesi gerektiğini vurguluyor.
