Özellikle esnaf kurye modeliyle çalışan dağıtım çalışanları, bağlı oldukları online sipariş platformlarının nakit ödeme sistemini değiştirmesinin günlük gelir düzenlerini olumsuz etkilediğini savunuyor.
Yeni Sistem Kuryelerin Nakit Akışını Değiştiriyor
Mevcut uygulamada müşterinin sipariş ücretini nakit ödemesi halinde, parayı teslim alan kurye bu tutarı günlük harcamalarında kullanabiliyor ve kalan kısmı daha sonra platformla mahsuplaştırıyordu.
Örneğin bir müşteri siparişini nakit ödeme yöntemiyle verdiğinde, kurye tahsil ettiği parayı haftalık hak edişinden düşerek sisteme işliyordu. Artan bakiye olması halinde ise belirli aralıklarla şirket hesabına ATM üzerinden yatırılıyordu.
Yeni uygulamayla birlikte ise müşteriden alınan nakit ücretlerin doğrudan belirlenen banka ATM’lerine yatırılması isteniyor. Böylece kuryelerin günlük sıcak para kullanımı önemli ölçüde azalıyor.
“Günlük Nakit Döngüsü Bitiyor” Tepkisi
Motokuryeler, eski sistem sayesinde günlük ihtiyaçlarını karşılayabildiklerini ve nakit akışının çalışma motivasyonu sağladığını ifade ediyor.
Birçok kurye, özellikle yakıt, yemek ve aile giderlerini müşterilerden tahsil edilen nakit ödemelerle karşıladıklarını belirtirken, yeni sistemle birlikte platformlardan yapılacak haftalık ödeme tarihlerini beklemek zorunda kalacaklarını dile getiriyor.
Bahşiş ve Para Üstü Tartışması
Nakit siparişlerde müşterilerin çoğu zaman para üstü istememesi de motokuryeler için ek gelir oluşturuyordu. Örneğin 279 liralık sipariş için 300 lira veren müşterinin para üstünü almaması halinde kalan tutar kurye için bahşişe dönüşüyordu.
Yeni sistemde bahşiş uygulamasının devam edeceği belirtilse de, para üstü işlemlerinin kayıt dışı ekonomi tartışmalarını yeniden gündeme taşıdığı ifade ediliyor.
“Para Üstü Yoksa Ne Olacak?” Sorusu Gündemde
Yeni sistemle birlikte en çok tartışılan konulardan biri de para üstü sorunu oldu. Sipariş tesliminde müşterinin para üstü talep etmesi ve kuryede yeterli bozuk para bulunmaması halinde yaşanabilecek sorunlar dikkat çekiyor.
Sektör temsilcileri, bu durumun sipariş iptallerine veya müşteri-kurye arasında yeni anlaşmazlıklara yol açabileceğini değerlendiriyor.
Uzmanlar, yemek ve market siparişlerinde nakit kullanım oranının halen yüksek seviyelerde bulunduğunu belirterek, yeni sistemin uygulama sürecinde çeşitli düzenlemelerin gündeme gelebileceğini ifade ediyor.
