Aşırı yağışlar sonrası sular altında kalan Söke Ovası, antik çağlardaki deniz görünümüne geri döndü. Özellikle Akçakaya, Burunköy ve Bağarası ovaları taşkın sularıyla tamamen kaplandı. Söke Ovası, antik çağlarda olduğu gibi yeniden suyla bütünleşti. Büyük Menderes Nehri’nin tarih boyunca yatak değiştirmesi sonucunda ovanın birçok noktasında kıvrım şeklinde eski nehir yatakları, yani azmaklar oluşmuştu. Bugünlerde yaşanan taşkınla birlikte o tarihi izler yeniden belirginleşti.
BEREKETİN DE TAŞKININ DA KAYNAĞI
Ekosistemi Koruma ve Doğa Severler Derneği Başkanı Bahattin Sürücü, yaşanan tabloyu değerlendirirken önemli uyarılarda bulundu. Sürücü, Batı Anadolu’nun en büyük akarsuyu olan Büyük Menderes Nehri’nin antik dönemlerden bu yana taşıdığı alüvyonlarla verimli ovalar oluşturduğunu, ancak zaman zaman meydana gelen taşkınlarla yerleşim alanlarını ve tarım arazilerini de sular altında bıraktığını belirterek, “Nehir, binlerce yıldır hem bereketin hem de taşkının kaynağı olmuştur” dedi.
SADECE İKLİM DEĞİL, İNSAN MÜDAHALESİ DE ETKİLİ
Günümüzde yaşanan taşkınların yalnızca iklim değişikliğine bağlı aşırı yağışlardan kaynaklandığını söylemenin yeterli olmayacağını vurgulayan Sürücü, insan kaynaklı müdahalelere de dikkat çekti. Sürücü, nehir ve dere yataklarında yapılan hatalı düzenlemeler, kurak dönemlerde alınması gereken önlemlerin taşkın anına bırakılması, su yataklarındaki devrilmiş ağaç kütüklerinin ve biriken materyallerin temizlenmemesi, havza boyunca taşınan çöplerin köprü ayaklarını tıkaması gibi sorunların taşkın riskini artırdığını ifade etti.
AZMAKLAR DOĞAL REZERVUAR GİBİ ÇALIŞIYOR
Büyük Menderes Nehri’nin tarih boyunca yatak değiştirmesi sonucu oluşan kıvrım şeklindeki eski nehir yataklarının aşırı yağış ve taşkın dönemlerinde doğal bir rezervuar gibi çalıştığını ifade eden Sürücü, “Bu alanlar fazla suyu bünyesinde toplayarak taşkının etkisini azaltan doğal tampon bölgeler görevi görüyor. Kurak geçen yaz aylarında ise azmaklar bölgenin adeta yaşam sigortası niteliğinde. İçlerinde biriken su yalnızca insanlar için değil, bölgenin zengin biyoçeşitliliği için de hayati önem taşıyor. Birçok kuş türünün üreme alanı olan, göçmen kuşların konakladığı, Susamuru gibi memelilerin, sürüngenlerin ve sayısız sucul canlının yaşam bulduğu bu alanlar; kargı ve kamış topluluklarıyla birlikte önemli sulak alan ekosistemleri oluşturuyor” dedi.
SULAK ALANLAR TEHLİKE ALTINDA
Böylesine önemli işlevlere sahip azmakların bazı bölgelerde doldurulduğunu , organize sanayi tesislerinin atıklarıyla kirletildiğini ve sulak alanların geri dönüşsüz şekilde tahrip edildiğini belirten Sürücü, bugün yaşanan yoğun yağışların her yıl tekrarlanmayabileceğini, kurak yıllarda hem insanlara hem de yaban yaşamına can verecek bu ekosistemlerin korunmasının hayati önemde olduğunu vurguladı.
Taşkın günlerinde fazla suyu depolayan, kurak günlerde yaşamı ayakta tutan azmaklara sahip çıkılması gerektiğine dikkat çeken Sürücü, “Onları korumak yalnızca doğayı değil, Söke Ovası’nın tarımsal geleceğini ve bölgenin ekolojik dengesini korumak anlamına geliyor” ifadelerini kullandı.
