Türkiye’de yaklaşık 20 yıldır uygulanan araç muayene sisteminde kapsamlı bir değişim için geri sayım başladı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ve ihaleyi kazanan MOI Ortak Girişim Grubu tarafından kurulan TURKA arasında 30 Temmuz 2026’da, 2027-2047 dönemini kapsayan Araç Muayene Hizmetleri İmtiyaz Hakkı Sözleşmesi imzalandı.
Mevcut imtiyaz döneminin sona ermesinin ardından TURKA, 15 Ağustos 2027’den itibaren Türkiye genelindeki araç muayene hizmetlerini 20 yıl süreyle üstlenecek.
Yeni dönemde yalnızca işletmeci değişmeyecek. İstasyon kapasitesinin artırılması, bekleme sürelerinin azaltılması, teknolojik kontrol sistemlerinin yaygınlaştırılması ve sürücülerin muayene sürecini dijital ortamdan takip edebilmesi hedefleniyor.
YAPAY ZEKA ARACIN KUSURLARINI TARAYACAK
TURKA’nın İstanbul Arnavutköy’de kurduğu Yeni Nesil Araç Muayene Örnek Merkezi’nde kullanılacak teknolojiler ilk kez gerçek araçlar üzerinde gösterildi.
Yeni sistemde yapay zekâ destekli görüntü işleme, yüksek çözünürlüklü kameralar, lazer ölçüm teknolojileri, gelişmiş sensörler ve robotik sistemler kullanılacak.
Araç altı ve karoser taraması, lastik kontrolleri, fren ve süspansiyon testleri gibi birçok işlem dijital verilerle desteklenecek. Muayene sırasında tespit edilen bulgular görsel kanıtlarla birlikte dijital rapora aktarılacak.
Bazı kontroller aracın hareketi sırasında dahi gerçekleştirilebilecek. Lastik yanak bilgilerinin otomatik okunması, diş derinliğinin temassız ölçülmesi ve lastiklerdeki kesik, çatlak veya balon gibi kusurların görüntüleme sistemleriyle belirlenmesi planlanıyor.
Robotik sistemlerin far ve aydınlatma kontrollerinde de kullanılması hedefleniyor.
Otomobil gazetecisi ve içerik üreticisi Doğan Kabak da yeni nesil sistemi BMW M5 CS ile deneyimleyerek muayene sürecini adım adım görüntüledi. Böylece sürücülerin 2027’den itibaren karşılaşacağı yeni teknolojilerin otomobil üzerindeki uygulaması da dikkat çekici bir örnekle gösterilmiş oldu.
MUAYENE SÜRECİ TELEFONDAN TAKİP EDİLEBİLECEK
Yeni sistemin sürücüler açısından en önemli değişikliklerinden biri dijitalleşme olacak.
Araç sahiplerinin randevudan muayene sonucuna kadar süreci dijital ortamda takip edebilmesi, araçlarının hangi aşamada olduğunu anlık olarak görebilmesi ve sonuçlara elektronik ortamdan ulaşabilmesi planlanıyor.
İstasyonlarda dijital bilgilendirme ekranları ve daha konforlu bekleme alanları oluşturulacak. Yeni teknoloji ve operasyon modeliyle özellikle yoğun merkezlerdeki işlem ve bekleme sürelerinin azaltılması hedefleniyor.
Araç sahiplerini ilgilendiren bir diğer değişiklik ise ödeme tarafında olacak. 15 Ağustos 2027’den itibaren kredi ve banka kartıyla yapılacak araç muayene ödemelerinde komisyon veya ilave hizmet bedeli alınmayacağı açıklandı.
81 İLDE 352 MUAYENE MERKEZİ OLACAK
Yeni dönemde araç muayene ağının da genişletilmesi planlanıyor.
Mevcut planlamaya göre Türkiye genelinde 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 araç muayene merkezi hizmet verecek. Muayene hattı sayısının ise yaklaşık 900’e ulaşması hedefleniyor.
Büyükşehirlerde ihtiyaca göre 8 kanala sahip daha yüksek kapasiteli istasyonlar kurulabilecek. Sistemde binek ve ticari araçların yanı sıra motosikletler ile traktör gibi tarım araçlarına yönelik hizmetlerin de bulunması planlanıyor.
Yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım programıyla hayata geçirilecek yeni altyapı, 15 Ağustos 2027’ye kadar İstanbul’daki örnek merkezde gerçek araçlar üzerinde test edilmeye devam edecek.
Yazılım, ekipman ve operasyon süreçlerinden elde edilen sonuçlar daha sonra Türkiye’nin 81 ilindeki istasyonlara aktarılacak. Böylece araç muayenesinde daha hızlı, dijital ve standartlaştırılmış yeni bir döneme geçilmesi hedefleniyor.
