Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, katıldığı bir yayında emekli maaşlarından EYT şartlarına, eksik primlerden yurt dışı borçlanmasına kadar birçok konuda değerlendirmelerde bulundu.
Emeklilik için gerekli şartları tamamlayan ancak çalışmaya devam edenlerin dilekçe tarihini belirlerken dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Erdursun, özellikle yüksek brüt ücretle çalışanların birkaç ay daha çalışmasının bağlanacak aylık üzerinde olumlu etkisi olabileceğini belirtti.
EMEKLİLİK İÇİN ARALIK AYINI İŞARET ETTİ
Erdursun'un dikkat çektiği konuların başında emeklilik dilekçesinin verileceği tarih geldi.
Brüt ücreti yaklaşık 118 bin TL olan bir çalışanı örnek gösteren Erdursun, bu kişinin çalışmaya devam ettiği her ay hesaplanan emekli aylığının yaklaşık 240 TL arttığını söyledi.
Bu nedenle şartları sağlayan ve yüksek prime esas kazanç üzerinden çalışmaya devam eden bazı çalışanların hemen emeklilik başvurusu yapmak yerine Aralık ayına kadar beklemelerinin daha avantajlı olabileceğini ifade etti.
Ancak emeklilik aylığı hesabının sigorta başlangıcı, prim günleri, prime esas kazançlar ve çalışma statüsü gibi birçok değişkene bağlı olması nedeniyle aynı sonucun herkes için geçerli olmayabileceği belirtiliyor.
EMEKLİ ZAMMI İÇİN ORAN VERDİ
Erdursun, açıklanacak enflasyon verilerinin emekli aylıkları üzerindeki etkisine ilişkin tahminlerini de paylaştı.
Mevcut veriler doğrultusunda SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 9-9,5, memur ve memur emeklileri için ise yüzde 7-7,5 civarında bir fark oluşabileceğini öngördüğünü belirtti.
Kesin oranların ise ilgili dönemin enflasyon verilerinin tamamlanmasıyla ortaya çıkacağını hatırlattı.
EYT’DE 3600 GÜN UYARISI
EYT düzenlemesi konusunda kamuoyunda yanlış anlaşılan önemli bir noktaya da değinen Erdursun, 8 Eylül 1999 öncesinde sigorta başlangıcı bulunan herkesin yalnızca 3600 prim günüyle yaş şartı olmadan emekli olabileceği düşüncesinin doğru olmadığını söyledi.
Erdursun'a göre EYT kapsamında kişinin tabi olduğu normal emeklilik için gerekli prim gününü tamamlaması gerekiyor. Prim gününü tamamlamayıp 3600 gün üzerinden kısmi emeklilik hakkından yararlanmak isteyenlerde ise yaş şartları devam ediyor.
Bu nedenle yalnızca sigorta başlangıç tarihine bakılarak emeklilik hesabı yapılmaması gerekiyor.
YURT DIŞI BORÇLANMASINDA STATÜYE DİKKAT
Erdursun'un bir başka önemli uyarısı ise yurt dışında yaşayan ve borçlanma yoluyla Türkiye'den emekli olmak isteyen vatandaşlara yönelik oldu.
1 Ağustos 2019 sonrasında yapılan yurt dışı borçlanmalarının 4/B (Bağ-Kur) kapsamında değerlendirilmesinin emeklilik şartlarını önemli ölçüde değiştirebileceğine dikkat çekti.
SSK şartlarından emekli olacağını düşünerek borçlanma yapan bir kişinin durumuna göre Bağ-Kur şartlarıyla karşılaşabileceğini belirten Erdursun, bunun gerekli prim gün sayısını ve ödenecek borçlanma tutarını ciddi biçimde artırabileceğini söyledi.
Verdiği örnekte yaklaşık 2,7 milyon TL'lik borçlanma maliyetine karşılık 23 bin 500 TL civarında emekli aylığı bağlanabileceğini belirten Erdursun, borçlanma kararı verilmeden önce maliyet-fayda hesabının ayrıntılı şekilde yapılması gerektiğini ifade etti.
EMEKLİLİK HESABI HERKES İÇİN AYNI DEĞİL
Emeklilik dilekçesini birkaç ay geciktirmenin avantaj sağlayıp sağlamadığı kişiden kişiye değişebiliyor. Sigortalılık statüsü, çalışma geçmişi, prime esas kazanç, prim gün sayısı ve başvuru yılı gibi unsurlar hesaplamayı doğrudan etkiliyor.
Bu nedenle emeklilik hakkını elde eden çalışanların yalnızca genel örnekler üzerinden hareket etmek yerine kendi SGK kayıtlarına göre hesaplama yapması önem taşıyor.
