Aydın’da 17 ilçeye bağlı 104 köy ve kırsal alanda gerçekleştirilen 2026 yılı leylek sayımları tamamlandı. 2026 yılı kapsamında gerçekleştirilen kapsamlı saha çalışmalarında, Aydın’ın 17 ilçesine bağlı 104 köy ve kırsal bölgede leylek sayımları yapıldı.
Geçmiş yıllarda yalnızca 16 ilçede görülen Ak Leylekler (White Stork), bu yıl Kuşadası’nda görülen bir çiftle birlikte ilk kez Aydın’ın tüm ilçelerinde kayıt altına alınmış oldu.
Bir yanda yumurtadan çıkan yavrularını büyüten leylekler, diğer yanda halen kuluçkaya yatmaya devam ediyor. Elektrik direkleri, bacalar ve cami kubbeleri üzerinde yükselen yuvalarda doğanın sessiz ama etkileyici döngüsü sürüyor.
447 YUVADA 894 LEYLEK TESPİT EDİLDİ
Gerçekleştirilen sayımlar sonucunda Aydın genelinde 447 ayrı yuvada toplam 894 Ak Leylek tespit edildi. Ayrıca 2 adet Kara Leylek (Black Stork) yuvası da kayıt altına alındı. Geçtiğimiz yıl düşüş gösteren Ak Leylek popülasyonunda bu yıl 76 bireylik artış yaşanması sevindirici olarak değerlendirilirken, bazı bölgelerde yaşanan sert düşüşler ise dikkat çekti.
EN YOĞUN BÖLGE AZİZABAT OLDU
Geçen yıl en fazla leyleğin görüldüğü Kuyucak’ın Yamalak Mahallesi, bu yıl yerini 82 leyleğin görüldüğü Azizabat köyüne bıraktı. Kuyucak, Bozdoğan, Nazilli, Köşk, Yenipazar, İncirliova, Koçarlı ve Söke kırsalı ise leyleklerin en yoğun yuvalama alanları arasında öne çıktı.
Yapılan incelemelerde yuvaların 240’ının ADM Elektrik Dağıtım Şirketi tarafından kurulan demir platformlarda, 165’inin platformsuz direkler üzerinde, 26’sının yüksek gerilim direklerinde, 4’ünün baca üstlerinde ve 12’sinin ise cami kubbelerinde bulunduğu belirlendi.
OVAKARAAĞAÇ’TAKİ DÜŞÜŞ ENDİŞE YARATTI
Geçmiş yıllara kıyasla özellikle Çakırbeyli ve Ovakaraağaç mahallelerinde ciddi düşüş yaşandığı belirtildi. Almanya’daki NABU biyologlarından Hans-Jürgen Stork tarafından 1969 yılında Germencik’e bağlı Ovakaraağaç’ta yapılan çalışmalarda 50’nin üzerinde yuva tespit edildiği biliniyor.
Aynı bölgede 2013 yılında yapılan araştırmada 18 yuva belirlenirken, bu yıl sayının yalnızca 4’e düşmesi uzmanları alarma geçirdi. Bu dramatik düşüş, kırsal ekosistemlerde yaşanan değişimin ne kadar hızlı ilerlediğini ortaya koydu.
YENİ HALKALAMA ÇALIŞMALARI BAŞLIYOR
Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Ortaç Onmuş ve ekibiyle birlikte yeni bir leylek halkalama çalışmasının başlatılacağı bildirildi. Yuvalarda genellikle 3 ila 5 yavru bulunduğu belirtilirken, kuluçka sürecinin tamamlanmasıyla yavru sayılarının daha da artmasının beklendiği ifade edildi.
PLASTİK VE ATIKLAR YAVRULARI TEHDİT EDİYOR
Ekosistemi Koruma ve Doğaseverler Derneği Başkanı Bahattin Sürücü, bazı bölgelerde ziyaretçi leylek sayısındaki düşüşün nedenlerinin belirlenmesi amacıyla bilim insanlarıyla yeni araştırmalar yapılması için girişim başlatılacağını açıkladı. Sürücü, yuvalarda görülen plastik, ip, kumaş ve benzeri insan kaynaklı atıkların yavru leylekler için ciddi tehlike oluşturduğuna dikkat çekti. Bu atıkların yavruların sakatlanmasına hatta ölümüne neden olabildiği belirten Sürücü, içinden elektrik telleri geçen tehlikeli yuvalara demir platform takılarak güvenlik önlemleri alındığını vurguladı.
DOĞAL YAŞAMIN VE TARIMIN GİZLİ KAHRAMANLARI
Leylekler; sulak alanlardan ve tarım arazilerinden taşıdıkları kurbağa, balık, yılan ve çeşitli canlılarla yavrularını beslerken, çekirge ve danaburnu gibi tarımsal zararlıları tüketmeleri sayesinde ekosistemin ve tarımın önemli destekçileri arasında yer alıyor.
Sürücü, bugün yuvalarda büyüyen her yavrunun aslında kırsal yaşamın, sulak alanların ve biyolojik çeşitliliğin geleceğini temsil ettiğinin altını çizdi. Sürücü, “Leyleklerin gökyüzünden eksildiği bir coğrafyada doğanın sesi de giderek azalacaktır” değerlendirmesinde bulundu.
ÇOCUKLAR İÇİN DOĞAYLA BULUŞMA ÇAĞRISI
Sürücü, özellikle yavruların büyüme döneminde çocuklu ailelerin leyleklerin bulunduğu köylere gitmesinin önemli olduğuna dikkat çekti.
Çocukların leyleklerin besin arayışlarını ve yavrularını nasıl büyüttüklerini gözlemlemelerinin doğayı tanımaları açısından unutulmaz bir deneyim olacağı belirten Sürücü, “Doğayı tanıyan çocuklar gelecekte onu koruyan bireylere dönüşecektir” dedi.
“LEYLEKLER GİDİNCE KÖY SESSİZLEŞİYOR”
Sayım çalışmaları sırasında köylerde yaşayan vatandaşlarla uzun sohbetler gerçekleştirildi. Köylüler, leylekleri adeta ailelerinin bir parçası gibi gördüklerini anlattı. Gün boyu leylekleri izlemenin kendilerine huzur verdiğini söyleyen vatandaşlar, göç zamanı geldiğinde ise köylerin sessizleştiğini ve içlerinde büyük bir boşluk oluştuğunu ifade etti.
