Son dönemde birçok vatandaş, kredi notu iyi olmasına rağmen bankalardan olumsuz yanıt almaya başladı. Bankacılık sektöründe artan denetimler, yalnızca borç ödeme geçmişini değil, müşterilerin hesaplarını nasıl kullandığını da mercek altına aldı. Böylece finansal davranışlar, kredi değerlendirmelerinde daha fazla önem kazandı.
Davranışsal risk analizi devrede
Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre bankalar, kredi süreçlerinde “davranışsal risk analizi” yöntemini daha yoğun şekilde uyguluyor. Bu analiz kapsamında müşterilerin son aylardaki para giriş-çıkışları, harcama alışkanlıkları ve transferlerin kaynağı detaylı olarak inceleniyor.
Sanal bahis sitelerine yapılan ödemeler, açıklaması bulunmayan para transferleri ile ani ve düzensiz para hareketleri risk unsuru olarak değerlendiriliyor. Yapay zekâ destekli sistemler ve kara para ile mücadele yazılımları (AML) üzerinden yapılan analizlerde riskli görülen müşteriler, kredi ve kredi kartı başvurularında otomatik olarak elenebiliyor.
Gelirin kaynağı ve harcama şekli öne çıkıyor
Uzmanlara göre bankalar artık “ne kadar kazanıldığına” değil, “gelirin nasıl elde edildiğine ve nasıl harcandığına” odaklanıyor. Düzenli maaş girişi ve kontrollü harcamalar olumlu değerlendirilirken, gelirle uyumsuz harcamalar ve bahis gibi faaliyetlerle temas krediye erişimi zorlaştırıyor.
Bu yaklaşımın temelinde hem bankaların yasal yükümlülükleri hem de artan risklere karşı daha temkinli hareket etme isteği yer alıyor.
