Aydın’ın dünyaca ünlü kuru incirinde 2025-2026 sezonunun ilk ürünü törenle alındı. Aydın Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Fevzi Çondur, törende yaptığı açıklamada hem yeni sezonun rekolte ve kalite beklentisini değerlendirdi hem de incirin iç ve dış pazardaki geleceğine ilişkin önemli mesajlar verdi.
Çondur, sezonun ilk ürününün sembolik olarak kilogramı 850 liradan satın alındığını belirterek, Aydın’ın yalnızca Türkiye’nin değil, dünyanın en önemli incir üretim merkezlerinden biri olduğunu söyledi. Aydın’ın dünyanın en fazla ve en kaliteli incirini ürettiğini vurgulayan Çondur, geçmiş yıllarda yaşanan kalite sorunlarının ise büyük ölçüde mevsimsel şartlardan kaynaklandığını ifade etti.
“TOKSİN DIŞARIDAN UYGULANAN BİR KİMYASAL DEĞİL”
Kurak ve aşırı sıcak yıllarda incirde toksin sorunuyla karşılaşılabildiğini anlatan Çondur, bu konudaki yanlış anlaşılmaların da önüne geçmek gerektiğini söyledi. Çondur, “Geçtiğimiz yıllarda yaşadığımız bazı kalite problemleri nedeniyle ürünün tüketimi ve ihracatıyla ilgili bazı sorunlar yaşandı. Bunların çoğu mevsimsel sorunlardı. Çok kurak ve çok sıcak senelerde toksin sorunu yaşıyoruz. Bu toksin, pestisitler gibi dışarıdan uygulamayla atılan bir kimyasal değil. Bunun özellikle altını çizmek istiyorum” dedi.
İhracattan geri dönen ürünlerin iç piyasaya sunulduğu yönündeki algının da doğru olmadığını belirten Çondur, “İhracattan geri dönen ürünler Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları tarafından da yenilmiyor. Hep böyle bir algı oluştu; ‘İhracata giden kalitesiz ürünler dahil gelir, bizim Türk insanımız tüketir’ deniliyor. Böyle bir durum yok. Gıda Kodeksi’ne göre toksinli incirlerin iç piyasada tüketilmesi yasaktır” diye konuştu.
AYDIN’DAN 40 BİN 360 TON İHRACAT
Geçtiğimiz sezonun rakamlarını da paylaşan Çondur, Türkiye genelinde 71 bin 500 ton kuru incirin tescil edildiğini, bunun 51 bin tonunun Aydın’da gerçekleştiğini söyledi. Üreticinin geçen yıl üründen önemli ölçüde gelir elde ettiğini belirten Çondur, ortalama müstahsil satış tescil fiyatının 233 lira 82 kuruş olduğunu kaydetti.
Türkiye’nin kuru incir ihracatında dünya lideri olduğunu vurgulayan Çondur, 2025-2026 sezonunda 53 bin 663 ton kuru incir ihracatı gerçekleştirildiğini, bunun 40 bin 360 tonunun Aydın’dan yapıldığını belirterek, “İhracatta da artık Aydın olarak lideriz” dedi.
Yeni sezona ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Çondur, kış aylarının yağışlı geçmesinin ve bugüne kadar hava şartlarında ciddi bir olumsuzluk yaşanmamasının kalite açısından olumlu sonuç verdiğini söyledi. Çondur, “Yakın zamanda görmediğimiz kadar kaliteli incirlerimiz var. Mahsulün geneli bu şekilde. Rekolte beklentimiz de geçtiğimiz yıldan daha yüksek. Nasip olursa bu seneyi daha yüksek rakamlarla kapatacağız” ifadelerini kullandı.
“HAFTADA BİR İNCİR YERSEK İHRACATLIK ÜRÜN KALMAZ”
Türkiye’nin üretim gücüne dikkat çeken Çondur, 86 milyonluk nüfus üzerinden yaptığı hesaplamayla haftada bir incir tüketiminin bile iç pazarda büyük bir fark oluşturacağını söyledi.
Çondur, “86 milyon nüfusumuz var. 86 bin ton incir üretsek kişi başına 1 kilogram incir düşüyor. Bir kilogramda 52 adet incir olduğunu, yılda da 52 hafta bulunduğunu düşünürsek, haftada her Türk vatandaşı 1 adet incir yerse bizim ihracata gönderecek 1 gram ürünümüz kalmıyor” dedi.
İncirin sağlık açısından da önemli bir ürün olduğunu ifade eden Çondur, “Bu nimeti tüketmemiz gerekiyor. Kur’an-ı Kerim’de de adı geçen bu kutsal meyveyi ve çok faydaları olan ürünü tüketelim. Haftada bir adet incir tüketirsek yerli ve milli ürünümüzün kıymetini bilmiş oluruz” diye konuştu.
“İNCİRİN KİLOSUNU 700-750 LİRAYA ALABİLİYORUZ”
İncirin mevcut fiyatlarının da tüketici açısından makul seviyelerde olduğunu savunan Çondur, yemeklik incirin kilogramının ortalama 700-750 liradan satıldığını söyledi. Baklava ve dondurma gibi ürünlerin kilogram fiyatlarıyla karşılaştırma yapan Çondur, incirin doğal yapısına dikkat çekti.
Çondur, “Fiyatlar çok makul seviyelerde. Yemeklik incir ortalama 700-750 liradan satılıyor. Baklavanın kilosu şu anda 1000 liranın üzerinde. Dondurmanın kilosu da keza öyle. Bunlar yapay üretim ürünler. Bu ise yüzde 100 doğal bir ürün. Çoğu da organik çünkü kimyasalla teması olmuyor” ifadelerini kullandı.
Çondur, Türk halkının yerli inciri daha fazla tüketmesinin yalnızca üreticiye değil, ihracata da katkı sağlayacağını belirterek, “Kendimiz yerli ve milli ürünümüzü tüketirsek yurt dışında da bunun kıymeti daha iyi bilinir” dedi.
“İNCİRİN DÜNYA FİYATI 10 BİN DOLAR OLMALI”
İncirin dünya pazarındaki fiyatına ilişkin de çarpıcı değerlendirmelerde bulunan Çondur, Avrupa pazarına bağımlılığın fiyat üzerindeki baskısına dikkat çekti. Hristiyan dünyasında dini dönemlerde incir tüketiminin arttığını belirten Çondur, Türkiye’nin farklı pazarlar oluşturması ve iç tüketimi artırması gerektiğini söyledi.
Çondur, Türkiye’nin kuru incir ihracatında ton başına yaklaşık 6 bin 300 dolar seviyelerine ulaştığını belirterek, “Biz göreve geldiğimiz günden itibaren hep bunu söyledik. Türk incirinin dünya pazarlarında ortalama satış fiyatının 10 bin dolar olması lazım. Niye 10 bin dolar? Çünkü Afgan incirinin ortalama satış fiyatı 10 bin dolar” dedi.
Fiyatın talebe göre şekillendiğini anlatan Çondur, Avrupa’ya bağımlılığın kırılması gerektiğini belirterek, “Siz tek pazara bağımlı kalırsanız fiyatı alıcı belirler. Alternatif pazarlar buldukça fiyat yükselir. ‘Avrupa almıyor mu, Amerika’ya satarım. Amerika mı olmadı, Çin’e satarım. Çin mi olmadı, Rusya’ya satarım’ dediğiniz zaman fiyat yükselir. Ticarette budur. Talep ne kadar artarsa fiyat da o kadar yükselir” ifadelerini kullandı.
“200 KÜSUR LİRA İNCİRİN DEĞERİ DEĞİL”
Avrupa pazarında fiyatların belirlenmesine mahkûm olunmaması gerektiğini dile getiren Çondur, iç tüketimin artırılmasının üreticinin elini güçlendireceğini söyledi.
Çondur, “Biz bunu tüketmezsek konu Avrupa’nın alıp almaması değil. Bunun değerini bilirsek, o zaman seyredin bakalım 10 bin dolar mı, 15 bin dolar mı ne kadar açılacak fiyat. Avrupa’ya satış ortalaması dolar olarak söylendiğinde 6 bin dolar desek 3 aşağı 5 yukarı 270-280 liralara geliyor. Çok ucuz. Şimdi bu incir bu para olur mu? 200 küsur lira?” diye konuştu.
Üretimin de artırıldığını belirten Çondur, Aydın’da yeni incir fidanlarının devreye gireceğini söyledi. Çondur, “Vali Bey az önce söyledi, 1 milyona yakın yeni fidan devreye girecek. Üretimi de artırıyoruz. Biz bunu tüketirsek kısıtlı kalan pazarlarda rahatlıkla kendi fiyatımızı deklare edebiliriz” dedi.
“KENDİ ÜRÜNÜMÜZE SAHİP ÇIKALIM”
İncirin geçmişte olduğu gibi çocuklardan başlayarak daha fazla tüketilmesi gerektiğini vurgulayan Çondur, Yerli Malı Haftası dönemlerinde incirin okullarda dağıtıldığını hatırlattı.
Çondur, “Sözün özü; kendi ürünümüze sahip çıkalım. Eskiden Yerli Malı Haftaları vardı, hep incir tüketilir, dağıtılırdı. Hâlâ 81 vilayetin tamamındaki oda ve borsa başkanı arkadaşlarımızdan talep geliyor. Herkes incirin çıktığını duyduğu zaman ‘Başkanım incir çıkmadı mı?’ diye soruyor. Bu kadar da seviliyor” dedi.
Pandemi döneminde kuru meyve tüketiminin artmasının sektöre olumlu yansıdığını belirten Çondur, bu fırsatın değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Çondur, “Fiyat uygun, kalite iyi. Türk insanına tüketimi aşılayabilirsek, küçüklerden, çocuklardan başlayarak artırabilirsek istediğimiz alıcıya istediğimiz fiyata mal satarız” diye konuştu.
Çondur, sözlerini alıcı ile satıcı arasındaki pazarlık gücüne dikkat çekerek sürdürdü: “Yoksa Avrupa ‘Bu sene ekonomik kriz var, geçen sene alış fiyatım 5 bin avroydu, bu sene 4 bin avro, işinize gelirse’ der geçer. Ama kendimiz tüketirsek biz de ‘Bu sene tüketim rakamı bu, geçen sene 5 bindi, bu sene 6 bin’ diyebiliriz.”
Yeni sezonun üretici, tüccar ve ihracatçılara hayırlı olmasını dileyen Çondur, 2026-2027 sezonunun bereketli geçmesi temennisinde bulundu.
