Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan edinilen bilgilere göre, düzenleme kapsamında akaryakıt ürünlerindeki Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) uygulamasında değişikliğe gidilirken, sigara vergilerinde de yeni oranlar belirlendi.
Eşel Mobil Sistemi 1 Ekim'de Sona Erecek
Cumhurbaşkanı Kararı ile eşel mobil sisteminin işleyişinde değişikliğe gidildi. Buna göre, benzin, motorin, LPG otogaz ve LPG tüpgaz gibi ürünlerde uygulanan sistem üç aylık geçiş süreci sonunda tamamen kaldırılacak.
Mevcut uygulamada rafineri fiyatlarındaki değişimlerin yüzde 75'i ÖTV'ye, yüzde 25'i ise pompa fiyatlarına yansıtılırken, yeni düzenlemeyle bu oranlar yeniden belirlendi.
31 Temmuz 2026'ya kadar rafineri fiyatlarında yaşanacak artışların yüzde 50'si ÖTV indirimiyle karşılanacak. 1 Ağustos-30 Eylül tarihleri arasında ise fiyat artışlarının yalnızca yüzde 25'i ÖTV üzerinden dengelenecek.
Rafineri fiyatlarında düşüş yaşanması halinde ise indirimin tamamı kadar ÖTV artışı uygulanacak. Sistem, diğer şartlara bakılmaksızın 1 Ekim 2026 tarihinde tamamen sona erecek.
Temmuz Ayındaki ÖTV Güncellemesi Uygulanmayacak
ÖTV Kanunu kapsamında normal şartlarda her yıl ocak ve temmuz aylarında Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) oranında güncellenen akaryakıt ürünlerinin ÖTV tutarları için bu yıl farklı bir uygulamaya gidildi.
Karar doğrultusunda, ÖTV Kanunu'na ekli (I) sayılı listedeki ürünlerde temmuz-aralık dönemi için Yİ-ÜFE kaynaklı vergi artışı uygulanmayacak.
Dezenflasyon Sürecine Katkı Sağladı
4 Mart 2026 tarihinde devreye alınan eşel mobil sisteminin yaklaşık dört aylık süreçte enflasyonla mücadeleye önemli katkı sağladığı değerlendiriliyor.
Yetkililer, ABD/İsrail-İran geriliminin küresel petrol piyasaları üzerindeki etkisinin azalmaya başlaması ve uluslararası petrol fiyatlarının düşüş eğilimine girmesi nedeniyle sistemin kaldırılmasının enflasyon üzerinde olumsuz bir etki oluşturmayacağını öngörüyor.
Böylece hem bütçe üzerindeki yükün azaltılması hem de vergi gelirlerinde oluşan kayıpların önüne geçilmesi hedefleniyor.
Sigarada Vergi Oranları Değişti
Resmi Gazete'de yayımlanan bir diğer Cumhurbaşkanı Kararı ile sigaradaki vergi oranlarında da düzenlemeye gidildi.
Yeni düzenlemeyle sigarada uygulanan ÖTV oranı yüzde 45'ten yüzde 42'ye indirildi. Asgari maktu vergi tutarı 2,2953 lira, maktu vergi tutarı ise 23,7404 lira olarak belirlendi.
Ayrıca sigaralar için de temmuz-aralık döneminde Yİ-ÜFE kaynaklı vergi güncellemesi yapılmayacak.
Sigara Fiyatlarında Daha Dengeli Artış Hedefleniyor
Yapılan değişiklikle üreticilerin fiyat güncellemesi yaparken karşılaştığı vergi yükünün azaltılması amaçlanıyor.
Düzenleme öncesinde sigara fiyatlarında 1 liralık artış yapılabilmesi için ürün fiyatının en az 3,19 lira yükseltilmesi gerekirken, yeni sistemle bu tutar 2,91 liraya düşürüldü.
ÖTV oranındaki indirimin oluşturabileceği gelir kaybı ise maktu vergi tutarındaki artışla telafi edilecek. Böylece hem sigara fiyatlarındaki değişimlerin daha dengeli olması hem de kamu gelirlerinde kayıp yaşanmaması hedefleniyor.
Tütün ve Alkollü İçeceklerde Güncelleme Devam Edecek
Sigara dışında kalan tütün mamullerinde temmuz-aralık dönemi için Yİ-ÜFE oranında vergi güncellemesi uygulanacak.
Aynı şekilde alkollü içeceklerde de yılın ikinci yarısında Yİ-ÜFE oranında ÖTV artışı yapılacak.
Eşel Mobil Sistemi Nedir?
Eşel mobil sistemi, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki yükselişlerin akaryakıt fiyatlarına doğrudan yansımasını önlemek amacıyla uygulanan bir mekanizma olarak biliniyor.
Sistem kapsamında akaryakıt maliyetlerinde meydana gelen artışlar, ÖTV tutarında indirime gidilerek dengeleniyor ve böylece pompa fiyatlarının sabit kalması sağlanıyor. Fiyatların düşmesi halinde ise daha önce yapılan vergi indirimi ÖTV artışıyla geri alınıyor.
Bu yöntem sayesinde akaryakıt fiyatlarındaki ani yükselişlerin tüketiciye ve enflasyona etkisi sınırlandırılmış oluyor.
