Aydın’ın binlerce yıllık geçmişine ışık tutan Tralleis Antik Kenti, dünya müzik tarihine damga vuran önemli bir keşifle dikkat çekiyor. 1883 yılında İzmir-Aydın demiryolunun yapımı sırasında ortaya çıkarılan Seikilos Yazıtı, üzerinde bulunan şarkı sözleri ve müzik notaları sayesinde tarihin en değerli kültürel mirasları arasında gösteriliyor.
Milattan sonra 1 ve 2. yüzyıllara tarihlendirilen mermer sütun, yaklaşık 2 bin yıl öncesinde insanların dinlediği bir melodinin günümüzde de seslendirilebilmesini sağlıyor.
DEMİRYOLU ÇALIŞMASINDA ORTAYA ÇIKTI
Tarihi keşfin hikâyesi 1883 yılına dayanıyor. Osmanlı döneminde İzmir-Aydın demiryolu çalışmaları sırasında, antik Tralleis kenti yakınlarında üzerinde Grekçe yazılar bulunan mermer bir sütun ortaya çıkarıldı.
İlk bakışta sıradan bir mezar taşı gibi görünen eserin, aslında dünya müzik tarihi açısından büyük önem taşıdığı anlaşıldı.
Keşfinden sonra farklı yerlere taşınan tarihi sütunun bir dönem çiçek saksısına kaide olarak kullanıldığı da biliniyor. Alt bölümünde hasar oluşmasına rağmen üzerindeki şarkının sözleri ve müzik notaları korunmayı başardı.
2 BİN YIL ÖNCESİNİN ŞARKISI BUGÜN DE SÖYLENEBİLİYOR
Seikilos Yazıtı'nı benzersiz kılan en önemli özellik, şarkının yalnızca sözlerini değil, melodisini de günümüze taşıması.
Antik Yunan müzik sistemine ait harfler ve özel işaretlerle yazılan notalar, şarkının nasıl seslendirildiğinin anlaşılmasını sağlıyor.
Daha eski dönemlerden kalma müzik örnekleri bulunsa da bunların büyük bölümü eksik veya parçalı durumda. Seikilos şarkısı ise sözleri ve melodisiyle birlikte korunmuş olması sayesinde dünyanın bilinen en eski eksiksiz müzik eseri olarak kabul ediliyor.
İŞTE 2 BİN YILLIK ŞARKININ SÖZLERİ
Mermer sütunun üzerine işlenen ve insan yaşamının geçiciliğini anlatan şarkının Türkçe çevirisi şöyle:
“Işılda yaşadığın sürece,
Hiçbir şeyi dert etme,
Yaşam kısacık ve zaman
Bedelini ödetir günü gelince.”
Yüzyıllar önce kaleme alınan bu sözler, hayatın kısalığını ve yaşanan anın değerini hatırlatıyor.
SEİKİLOS BU ŞARKIYI KİM İÇİN YAZDI?
Yazıtın üzerinde Seikilos isminin yanı sıra Euterpe adına ilişkin bir ifade de bulunuyor. Eserin Seikilos tarafından Euterpe isimli bir kadının anısına yaptırılmış olabileceği değerlendiriliyor.
Ancak yazıtın son bölümünün zarar görmüş olması ve ifadenin farklı biçimlerde yorumlanabilmesi nedeniyle eserin kesin olarak kime ithaf edildiği bilinmiyor.
AYDIN'DA BULUNDU, DANİMARKA'DA SERGİLENİYOR
Dünya müzik tarihinin en önemli eserlerinden biri olarak kabul edilen Seikilos Yazıtı, bugün Aydın'da değil, Danimarka'nın başkenti Kopenhag'daki Danimarka Ulusal Müzesi'nde bulunuyor.
Yaklaşık 2 bin yıl önce Aydın topraklarında taşa kazınan bu melodi, aradan geçen yüzyıllara rağmen insanlığın ortak kültürel mirası olarak varlığını sürdürüyor.
Aydın'da bulunan Seikilos Yazıtı, bir mezar taşından çok daha fazlasını temsil ediyor. İnsanların 2 bin yıl önce söylediği bir şarkının bugün de duyulabilmesini sağlayan eser, kentin dünya kültür tarihindeki yerini bir kez daha gözler önüne seriyor.
