Türkiye'de uzun süredir ekilmeyen tarım arazilerinin yeniden üretime kazandırılması amacıyla başlatılan uygulamada somut sonuçlar alınmaya başlandı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında iki yıl üst üste işlenmediği tespit edilen özel mülkiyetteki tarım arazileri, belirlenen şartlar doğrultusunda sezonluk olarak kiraya veriliyor.
22 Ağustos 2024 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik kapsamında gerçekleştirilen uygulama, Türkiye genelindeki arazi sahiplerini yakından ilgilendiriyor.
5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nun 8/K maddesine dayanan düzenlemeyle atıl durumdaki tarım arazilerinin yeniden ekonomiye kazandırılması, tarımsal üretimin artırılması ve verimli toprakların boş kalmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Uygulamanın dikkat çeken sonuçlarından biri ise Çankırı'da yaşandı. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, kiralama işlemlerinin tamamlandığı arazilere ilişkin yeni verileri kamuoyuyla paylaştı.
Çankırı'da 14 tarla kiraya verildi! Teslim işlemleri tamamlandı
Çankırı İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 7 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre il genelinde iki yıl boyunca ekilmediği belirlenen 128 parselde toplam 427,47 dekar tarım arazisi kiralama kapsamına alındı.
Belirlenen araziler için yedi günlük askı ilanına çıkılarak kiralama başvuruları toplandı. Başvuruların değerlendirilmesinin ardından üç köyde bulunan 14 parselin kiralanmasına karar verildi.
Toplam 162,72 dekar büyüklüğündeki tarım arazileri için kira sözleşmeleri imzalanırken, yer teslim işlemleri de tamamlandı.
Böylece uzun süredir kullanılmayan arazilerin yeniden tarımsal üretime kazandırılması yönünde önemli bir adım atılmış oldu.
Çankırı'daki uygulama, yalnızca bu ildeki arazi sahiplerini değil, Türkiye'nin farklı bölgelerinde tarlası bulunan vatandaşları da yakından ilgilendiriyor.
Bakanlık tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında diğer illerde de uydu görüntüleri, kadastro bilgileri ve yerinde arazi incelemeleri kullanılarak işlenmeyen tarım arazileri belirleniyor.
Ancak iki yıl üst üste ekilmeyen her tarla otomatik olarak kiraya verilmiyor. Arazinin mevzuatta belirtilen koşulları karşılaması ve ilgili komisyonların değerlendirmesinden geçmesi gerekiyor.
Tarla sahibinin izni olmadan kiralanabilecek! Para kime ödenecek?
Yeni uygulamada arazi sahiplerinin en çok merak ettiği konuların başında mülkiyet hakkının ne olacağı geliyor.
Yönetmelik kapsamında iki yıl üst üste işlenmeyen ve kiralama şartlarını taşıyan özel mülkiyetteki tarım arazileri, sahibinin ayrıca rızası alınmadan tarımsal üretim amacıyla sezonluk olarak kiraya verilebiliyor.
Ancak bu işlem, tarlanın devlet tarafından alınması veya mülkiyetinin başka bir kişiye devredilmesi anlamına gelmiyor.
Arazinin tapusu mevcut sahibinde kalırken, kiralama karşılığında elde edilen gelir de arazi sahibine ait oluyor.
Kira bedelleri, ilgili komisyonlar tarafından bölgedeki emsal tarım arazileri dikkate alınarak belirleniyor. Kiralama işlemlerinde komisyonun tespit ettiği rayiç kira bedelinin altında bir tutar uygulanamıyor.
Arazi sahibine veya hak sahiplerine ulaşılamaması halinde ise kira gelirleri, belirlenen kamu bankasında araziye özel açılan vadeli hesapta değerlendiriliyor.
Öte yandan kiralanan arazilerin tarımsal üretim dışında kullanılması ve mevcut niteliğinin değiştirilmesi yasaklanıyor.
Yönetmelik kapsamında dikili tarım arazileri ve örtü altı üretim yapılan alanlar kiralama işlemlerinin dışında tutuluyor. Bakanlığın kayıt sistemlerinde nadas olarak kayıtlı araziler de sırf ekim yapılmadığı gerekçesiyle işlenmeyen arazi sayılmıyor.
Tarlası listede olanlar dikkat! İtiraz hakkı bulunuyor
Tarım arazilerinin kiraya verilmesine ilişkin süreçte vatandaşların ilanları takip etmesi büyük önem taşıyor.
İl ve ilçe tarım müdürlükleri bünyesinde oluşturulan komisyonlar tarafından hazırlanan işlenmeyen tarım arazileri listeleri, ilgili yerlerde ve elektronik ortamda ilan ediliyor.
Yönetmeliğe göre işlenmeyen arazi tespit listeleri 5 gün süreyle yayımlanıyor. Arazi sahipleri, bu süre içerisinde yanlış olduğunu düşündükleri tespitlere itiraz edebiliyor.
İtirazların yazılı olarak ilgili Arazi Tespit Komisyonuna, il veya ilçe tarım müdürlüğü aracılığıyla iletilmesi gerekiyor.
Komisyon, yapılan itirazları üç gün içerisinde karara bağlayarak nihai listeyi oluşturuyor.
Kiralama aşamasına geçildiğinde ise kiralanacak arazilerin listesi ayrıca 7 gün süreyle ilan ediliyor. Bu aşamada da arazi sahipleri ve diğer ilgililer ilan süresi içerisinde itirazda bulunabiliyor.
Dolayısıyla arazisinin işlenmediği yönünde yanlış bir tespit yapıldığını düşünen vatandaşların, belirlenen süreleri kaçırmadan başvuruda bulunması gerekiyor.
Arazi sahiplerinin il ve ilçe tarım müdürlüklerinin duyurularını, köy ve mahalle muhtarlıklarındaki ilanları düzenli olarak takip etmesi öneriliyor.
Türkiye genelinde yürütülen uygulamayla, uzun süredir boş kalan tarım arazilerinin yeniden üretime açılması hedeflenirken, arazi sahiplerinin mülkiyet ve kira geliri hakları korunuyor.
