Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından daha önce "Yılın Ekonomi Yorumcusu" ödülüne layık görülen ekonomist Muhammet Bayram, gündemde olduğu öne sürülen yeni modele ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Yaşam maliyetine göre ücret önerisi
Bayram, mevcut tek tip asgari ücret uygulamasının özellikle büyükşehirlerde yaşayan çalışanlar açısından yetersiz kaldığını belirtti. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi kentlerde kira ve temel yaşam giderlerinin Anadolu'daki birçok ile göre çok daha yüksek olduğuna dikkat çeken Bayram, aynı maaşı alan çalışanların alım gücünün şehirden şehre ciddi farklılık gösterdiğini ifade etti.
Sektörlere göre ücret farkı da masada
Ücret farklılıklarının yalnızca şehirler arasında değil, sektörler arasında da belirginleştiğini söyleyen Bayram, bazı meslek gruplarında piyasa ücretlerinin asgari ücretin çok üzerine çıktığını belirtti. Örnek olarak Ankara Şaşmaz Oto Sanayi Sitesi'nde çalışan bir otomotiv boyacısının yaklaşık 80 bin lira gelir elde edebildiğini aktardı.
Bazı iş yerlerinde çalışanların resmi kayıtlarda asgari ücretli gösterildiğini, kalan ödemenin farklı yöntemlerle yapıldığını ifade eden Bayram, bölgesel ve sektörel ücret modelinin kayıt dışılığı azaltabileceğini ve ücretlerin piyasa koşullarına daha uygun hale gelmesini sağlayabileceğini söyledi.
Büyükşehirlerde ek destekler de değerlendiriliyor
Bayram'a göre yeni sistem yalnızca özel sektörü değil, kamu çalışanlarını da etkileyebilir. Büyükşehirlerde görev yapan memurlar için kira yardımı, sosyal destek, giyim ve yakacak yardımı gibi ilave desteklerin ilerleyen dönemde gündeme gelebileceğini belirten Bayram, bu uygulamaların şehirler arasındaki yaşam maliyeti farkını dengelemeye katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Ayrıca uzaktan çalışma, hibrit çalışma, kısmi süreli istihdam ve saatlik ücret sistemi gibi alternatif çalışma modellerinin de yeniden değerlendirildiğini kaydeden Bayram, bu uygulamaların hem işverenlere daha fazla esneklik sağlayabileceğini hem de çalışanların çalıştıkları süre kadar daha adil ücret almasına imkan tanıyabileceğini dile getirdi.
Henüz resmi bir karar yok
Kulislerde konuşulan bölgesel ve sektörel asgari ücret modeline ilişkin herhangi bir resmi düzenleme bulunmuyor. İddialara göre çalışmalar hazırlık aşamasında olup, olası bir uygulamanın hayata geçirilmesi halinde detayların Asgari Ücret Tespit Komisyonu ve ilgili kurumların değerlendirmelerinin ardından netleşmesi bekleniyor.
Öte yandan, 2027 yılı asgari ücret görüşmelerinde bu modelin masadaki başlıklardan biri olabileceği ifade edilse de şu ana kadar yetkili kurumlardan konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
