Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nde sağlık alanındaki acil müdahale kapasitesini geliştirecek dikkat çekici bir proje için çalışmalar sürüyor.
ADÜ İlk Yardım Uygulama Merkezi tarafından yürütülen “Güvenli Kampüs 2.0 Projesi” kapsamında, hastane dışı kardiyak arrest yani ani kalp durması vakalarında kullanılmak üzere CARL teknolojisi üniversitede tanıtıldı.
Program kapsamında ADÜ Rektörü Prof. Dr. Bülent Kent, sistemin üreticisi Resuscitec GmbH’nin CEO ve CTO’su Prof. Dr.-Ing. Christoph Benk ile proje ekibiyle bir araya geldi. Görüşmede CARL sisteminin üniversitede kurulması planlanan ECPR yapılanmasındaki kullanım süreci değerlendirildi.
ANİ KALP DURMASINDA MÜDAHALE ZİNCİRİ KURULACAK
Doç. Dr. Yunus Emre Özlüer koordinasyonunda yürütülen proje, kampüs içerisindeki ani kalp durması vakalarında müdahalenin mümkün olduğunca erken başlamasını hedefliyor.
Planlanan sistemde ilk aşamada olayın hızlı fark edilmesi ve kardiyopulmoner resüsitasyona (CPR) başlanması öngörülüyor.
Ardından otomatik eksternal defibrilatör (AED) ile gerekli müdahalenin yapılması, standart yöntemlerle dolaşımın geri döndürülemediği ve tıbben uygun olduğu değerlendirilen vakalarda ise ekstrakorporeal kardiyopulmoner resüsitasyon (ECPR) seçeneğinin devreye alınması planlanıyor.
ADÜ, bu kapsamda 15 Haziran 2026’da Merkez Kampüs’te “Stay & Play ECPR Operasyonel Hazırlık Simülasyonu” da gerçekleştirmişti. Tatbikatta kampüste kalbi duran bir hastaya olay yerinde ileri yaşam desteği ve ECPR uygulanması senaryosu canlandırılmıştı.
CARL SİSTEMİ NEDİR?
CARL, klasik CPR ile dolaşımı geri döndürülemeyen seçilmiş kardiyak arrest hastalarında ekstrakorporeal dolaşım desteğinin daha kontrollü biçimde yönetilmesini amaçlayan ileri bir ECPR teknolojisi.
Sistem, ECMO benzeri ekstrakorporeal dolaşım desteği sırasında kan akımı ve reperfüzyona ilişkin bazı fiziksel ve biyokimyasal parametrelerin izlenmesi ve kontrol edilmesine yönelik geliştirildi. CARL yaklaşımı, kardiyak arrest sonrasında dolaşımın yeniden sağlandığı dönemde oluşabilecek hasarı azaltmaya yönelik kontrollü reperfüzyon fikrine dayanıyor.
Üretici Resuscitec, teknolojinin hem hastane içinde hem de uygun ekip ve altyapının bulunduğu hastane dışı acil müdahalelerde kullanılabilecek şekilde geliştirildiğini belirtiyor.
Ancak ECPR her kalp durması vakasında uygulanabilen standart bir işlem değil. Hastanın klinik durumu, kalp durmasının nedeni, geçen süre ve uzman ekip değerlendirmesi gibi kriterlere göre yalnızca seçilmiş vakalarda gündeme geliyor.
REKTÖR KENT: “MÜDAHALE KAPASİTEMİZİ İLERİ TAŞIYACAĞIZ”
ADÜ Rektörü Prof. Dr. Bülent Kent, Türkiye’de ilk kez uygulanması planlanan teknolojinin üniversiteye kazandırılmasından duydukları memnuniyeti dile getirdi.
Kent, kardiyak arrest vakalarında zamanın kritik önem taşıdığına dikkat çekerek hızlı, koordineli ve etkin müdahale kapasitesini artırmayı hedeflediklerini ifade etti.
Güvenli Kampüs 2.0 ile yalnızca ADÜ kampüsündeki acil müdahale sisteminin geliştirilmesi değil, proje sürecinde elde edilecek bilimsel ve uygulamalı deneyimlerin ilerleyen dönemde farklı yaşam alanlarında kullanılabilecek modellere katkı sağlaması da amaçlanıyor.
CARL sisteminin planlanan ECPR altyapısıyla birlikte kullanıma alınması halinde ADÜ, ani kalp durmasına yönelik ileri yaşam desteği alanında Türkiye’de dikkat çeken uygulama merkezlerinden biri olmayı hedefliyor.
