Akaryakıt, otoyol, köprü, terminal ve araç bakım giderlerindeki artış, şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan firmaları tasarrufa yöneltti. Çevrim içi bilet satış platformlarının aldığı yüksek komisyonlar da otobüs işletmelerinin üzerindeki mali yükü artırdı.
Geçmiş yıllarda dondurmadan keke kadar farklı ürünlerin ikram edildiği otobüslerde, birçok firma artık yalnızca sıcak ve soğuk içecek servisi yapıyor.
KEK VE BİSKÜVİ İKRAMI KALDIRILDI
Kars Otobüsçüler ve İşletmeciler Derneği Başkanı Mustafa Kıransal, sektörün ciddi bir maliyet baskısıyla karşı karşıya kaldığını söyledi.
Kars ile İstanbul arasındaki yaklaşık 1500 kilometrelik yolculuğun 2 bin 100 liraya gerçekleştirildiğini belirten Kıransal, artan giderler nedeniyle firmaların ücretsiz ikram hizmetini sürdürmekte zorlandığını ifade etti.
Birçok firmada kek ve bisküvi dağıtımının yaklaşık bir yıldır yapılmadığını aktaran Kıransal, bazı şirketlerin imkânları ölçüsünde sınırlı ikram sunmaya devam ettiğini söyledi.
“OTOBÜSÇÜLER CAN ÇEKİŞİYOR”
Akaryakıtın litresinin 80 liraya yaklaştığına dikkat çeken Kıransal, Kars-İstanbul seferinde yalnızca köprü ve otoyol ücretlerinin 5-6 bin lirayı bulduğunu belirtti.
Araç bakım maliyetlerinin de ciddi ölçüde arttığını ifade eden Kıransal, bir otobüs lastiğinin yaklaşık 30 bin liraya, motor yenileme maliyetinin ise 600 bin liraya kadar çıktığını söyledi.
Usta ve işçilik giderlerinin de yükseldiğini dile getiren Kıransal, bazı durumlarda yalnızca ustayı çağırmanın maliyetinin 50 bin lirayı bulabildiğini kaydetti.
BİLET UYGULAMALARININ KOMİSYONUNA TEPKİ
Türkiye Otobüs İşletmecileri Federasyonu Malatya Şube Başkanı ve Malatya Şehirlerarası Otobüs İşletmecileri Derneği Başkanı Eyüp Fatih Bay da çevrim içi bilet satış platformlarının firmalara ek yük getirdiğini söyledi.
Bazı seyahat uygulamalarının satılan biletler üzerinden yüzde 13’e varan komisyon aldığını belirten Bay, bilet gelirlerinin otobüs firmalarına yaklaşık 20 gün sonra aktarıldığını öne sürdü.
Yolcu sayısındaki düşüş nedeniyle bazı araçların düşük dolulukla sefere çıktığını anlatan Bay, bu durumun hem otobüs firmalarını hem de otogar yazıhanelerini ekonomik açıdan zorladığını ifade etti.
OTOBÜSLERDE ÜCRETLİ İKRAM DÖNEMİ BAŞLAYABİLİR
Artan maliyetlerin ikram hizmetlerine doğrudan yansıdığını vurgulayan Bay, şehirlerarası otobüslerde ücretli ikram döneminin başlayabileceği uyarısında bulundu.
Uçak yolculuklarında yiyecek ve içeceklerin ücretli sunulmasını örnek gösteren Bay, benzer bir sistemin otobüslerde de uygulanabileceğini söyledi.
Maliyet artışlarının devam etmesi durumunda su ve meşrubatın bile ücret karşılığında satılabileceğini belirten Bay, yolcuların böyle bir uygulamaya hazırlıklı olması gerektiğini dile getirdi.
TÜM FİRMALARI KAPSAYAN BİR KARAR YOK
Şehirlerarası otobüslerde ücretsiz ikramların tamamen kaldırılmasına ilişkin sektör genelinde alınmış resmî bir karar bulunmuyor. İkram hizmetinin kapsamı ve sunulan ürünler firmalara göre değişiklik gösteriyor.
Bazı otobüs şirketleri kek ve bisküvi gibi atıştırmalıkları kaldırırken, bazı firmalar ücretsiz yiyecek ve içecek ikramını sürdürüyor. Ancak maliyet baskısının devam etmesi hâlinde ücretsiz ikramların daha fazla firma tarafından sınırlandırılabileceği değerlendiriliyor.
