Türkiye genelindeki okullarda ölçme ve değerlendirme sistemine ilişkin önemli değişiklikler hayata geçirildi. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik, 14 Kasım 2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Düzenleme, resmî ve özel okul öncesi eğitim kurumları, ilkokullar, ortaokullar ve liselerde yürütülen ölçme ve değerlendirme süreçlerini kapsıyor.
Yeni kurallarla birlikte öğrencilerin yalnızca sınav sonuçlarına göre değerlendirilmesi yerine, eğitim sürecindeki gelişimlerinin izlenmesine daha fazla önem verilmesi hedefleniyor.
İLKOKULLARDA SINAV YAPILMASI YASAKLANDI
Millî Eğitim Bakanlığının yeni düzenlemesine göre okul öncesi eğitim kurumlarında ve ilkokullarda herhangi bir isim altında sınav düzenlenemeyecek.
Öğrencilerin değerlendirilmesinde klasik sınav uygulamaları yerine eğitim süreci boyunca gösterdikleri gelişim esas alınacak.
Bu kapsamda çocukların bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimleri öğretmenler tarafından takip edilerek desteklenecek.
Öğrencilerin derslerdeki ilerlemeleri, öğretim programında yer alan kazanımlar doğrultusunda uygun ölçme ve değerlendirme yöntemleriyle belirlenecek.
Öte yandan ilkokullarda sınav saati uygulaması daha önce kaldırılmıştı. Yeni yönetmelikle sınav yapılmamasına ilişkin hüküm daha açık şekilde düzenlenmiş oldu.
Yeni uygulamanın dikkat çeken bir diğer maddesi ise başarı sıralamalarıyla ilgili oldu.
Buna göre ölçme ve değerlendirme sonuçları; öğrencileri, sınıfları, okulları veya illeri birbirleriyle karşılaştırmak ve başarı sıralaması oluşturmak amacıyla kullanılamayacak.
Böylece değerlendirme sonuçlarının rekabet oluşturmak yerine öğrencilerin öğrenme eksikliklerini belirlemek ve eğitim süreçlerini geliştirmek amacıyla kullanılması hedefleniyor.
SINAV SORULARINDA YAPAY ZEKÂ DÖNEMİ
Yeni yönetmelik, eğitimde teknolojinin kullanımına ilişkin önemli hükümler de içeriyor.
Millî Eğitim Bakanlığının uygun gördüğü yapay zekâ araçları, soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerinde kullanılabilecek.
Bu araçlarla öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme çalışmalarının desteklenmesi ve eğitim süreçlerinin daha verimli hale getirilmesi amaçlanıyor.
Ayrıca Bakanlığın uygun bulduğu dijital sistemler aracılığıyla ölçme ve değerlendirme faaliyetlerinin bir bölümü veya tamamı elektronik ortamda gerçekleştirilebilecek.
Ancak yapay zekâ kullanımına ilişkin izin, okullarda her türlü yapay zekâ programının serbestçe kullanılabileceği anlamına gelmiyor. Kullanılacak araçların Bakanlık tarafından uygun görülmesi gerekiyor.
Öğrencilerin kişisel verilerinin korunması da dijital değerlendirme süreçlerinde dikkate alınacak.
Yeni sistemde ortaokul ve lise düzeyindeki ortak yazılı sınavlara ilişkin kurallar da yeniden düzenlendi.
Birden fazla şubede okutulan aynı dersin sınavlarının ortak yapılması esas alınırken, sınav soruları belirlenen konu ve soru dağılım tablolarına göre hazırlanacak.
Ülke genelinde yapılan ortak sınavların dışındaki okul sınavlarında, öğrencilerin cevaplarını kendilerinin oluşturduğu açık uçlu yazılı yoklama yöntemi kullanılacak.
Türkçe, Türk dili ve edebiyatı ile yabancı dil derslerinde ise dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerileri yazılı ve uygulamalı yöntemlerle değerlendirilecek.
AYDIN'DAKİ ÖĞRENCİ VE VELİLERİ DE İLGİLENDİRİYOR
Millî Eğitim Bakanlığının aldığı kararlar, Aydın genelindeki resmî ve özel eğitim kurumlarında da uygulanacak.
Özellikle ilkokul çağında çocuğu bulunan veliler açısından sınav yasağı ve öğrencilerin gelişim süreçlerinin takip edilmesine yönelik hükümler önem taşıyor.
Yeni sistemde öğrencilerin eksik kaldıkları konuların tespit edilerek gerekli eğitim desteğinin sağlanması hedefleniyor.
Ortaokul ve liselerde gerçekleştirilecek sınavların sonuçları ise şube ve sınıf düzeyinde analiz edilecek. Öğrenme eksikliği belirlenen öğrenciler için öğretmenler ve ilgili zümreler tarafından yeniden değerlendirme yapılacak.
Sınav tarihleri, eğitim öğretim yılı başında okullar tarafından e-Okul sistemi üzerinden ilan edilecek. Zorunlu durumlarda sınav tarihlerinin değiştirilmesine ilişkin yetki ise valiliklerde olacak.
Bakanlık ayrıca öğrencilerin akademik becerilerinin izlenmesi amacıyla ulusal ve uluslararası araştırmaların yürütülmesine devam edecek.
Bu kapsamda ABİDE, Okul Tabanlı İzleme, PISA ve TIMSS gibi çalışmaların uygulanmasına ilişkin esaslar da yönetmelikte düzenlendi.
14 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni yönetmelikle ilkokullarda sınav yapılmaması açıkça hükme bağlanırken, ortaokul ve liselerde ortak yazılı sınavlar, açık uçlu sorular ve dijital değerlendirme uygulamalarına ilişkin kurallar yeniden belirlendi.
