Türkiye genelinde çevre kirliliğini önlemek ve geri dönüşümü teşvik etmek amacıyla 1 Temmuz 2026 itibarıyla resmen başlayan Depozito Yönetim Sistemi (DOA), Kuşadası’nda da büyük bir hareketliliği beraberinde taşıdı. Vatandaşların, DOA logolu alüminyum, plastik (PET) ve cam içecek ambalajlarını iade ederek her bir ambalaj için 1 lira depozito bedeli alabildiği uygulamaya gösterilen ilgi kentte zirveyi gördü.
Ancak çevre ve ekonomi adına atılan bu başarılı adım, kentte, yıllardır sokaklarda atık toplayarak geçimini sağlayan geri dönüşüm işçilerinin iş modellerinde zorunlu bir değişime yol açtı. Kuşadası sokaklarında artık pet şişe bulmakta zorlanan geri dönüşüm işçileri, geçim kaynaklarını sürdürebilmek için mesailerini karton, naylon ve diğer kağıt türevi atıklara yoğunlaştırdı. Sisteme gösterilen yoğun ilginin kendilerini şaşırttığını belirten toplayıcılar, eskiden 1 saatte topladıkları şişe miktarını artık 7 günde toplayamadıklarını ifade etti.
"GÜNLÜK KAZANCIMIZ 1000 TL'DEN 500 TL'YE DÜŞTÜ"
Kuşadası sokaklarında topladığı atıklarla geçimini sağlayan geri dönüşüm işçisi M.D., yeni sistemin işlerine olumsuz yansıdığını belirterek;"Bu uygulama bizim işlerimizi çok etkiledi. Eskiden bir çöp konteynerine girdiğimizde en az 15 tane pet şişe bulabiliyorduk. DOA uygulaması geldikten sonra pet şişe bulmak neredeyse imkansız hale geldi. Biz aslında belediyelere ve çevreye yardımcı oluyorduk; konteynerlerin fazla dolmasını önlüyorduk. Şimdi bu yeni durum nedeniyle otomatik olarak farklı işlere yönelmek zorunda kaldık. Aslında makinenin yaptığı ayrıştırmayı biz de kendi imkanlarımızla yapıp haftalık biriktiriyorduk. Karton, plastik ve naylonu ayrı ayrı topladığımız için bizlere de bu sistem içinde bir yer verilmeli. Bizim kimsenin ekmeğinde gözümüz yok ama ne yapacağımızı şaşırdık. Pet şişe toplayamadığımız için günlük kazancımız 1000 TL'den 500 TL'ye indi.'' sözlerine yer verdi.
"1 SAATTE TOPLADIĞIMIZI 5 GÜNDE BULAMIYORUZ"
Bir diğer sokak toplayıcısı R.Ö. ise Kuşadası'nda vatandaşların pet, metal ve cam içecek ambalaj atıklarını doğrudan makinelere götürdüğünü belirterek; "Biz normal şartlarda bir el arabası dolusu pet şişeyi sadece 1 saat içinde toplayabiliyorduk. Şimdi ise 1 hafta boyunca sokakları geziyor ama o kadar şişeyi bir araya getiremiyoruz. Sokaklarda hiç pet şişe çıkmıyor, bulamıyoruz. Vatandaş ta haklı.
1 TL karşılığı bu atıkları kendileri makinelere götürüyor. DOA uygulaması çevre açısından güzel bir uygulama ancak, yaz kış demeden atıklar içinde mücadele ederek, eve ekmek götürmeye çalışan bizlerin işlerini çok zorlaştırdı.'' dedi.
''BAKKALLAR, BÜFELER VE OTELLER DE SİTEME DAHİL OLDU''
Mobil DOA uygulamasının marketlerinde ardından kentte hizmet veren büfe ve bakkalarda da hizmete gireceğini anlatan R.Ö. ayrıca; ''İlk uygulama marketlerde başlamıştı ancak yeni düzenleme ile artık sadece büyük merkezlerde ya da belirli noktalarda bulunan depozito makineleri bir zorunluluk olmaktan çıkıyor.
Mahalle bakkalları, büfeler, restoranları, oteller ve yerel marketler, 'Manuel İade Noktası' olarak sisteme dahil olacak. Biz, bu işten kazanarak eve ekmek götürüyoruz. Madem sistem bu şekilde uygulanacak, yetkililer, bizi de DOA sisteminin içinde görevlendirsinler. Biz zaten işin içindeyiz.'' dedi.
