Türkiye'de yüksek kredi maliyetleri nedeniyle alternatif finansman yöntemlerine ilgi artarken, tasarruf finansman sistemi yeniden gündeme geldi.
Banka kredisi kullanmadan, belirli bir süre birikim yaparak konut, çatılı iş yeri veya taşıt edinilmesine olanak tanıyan sistemde 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla önemli değişiklikler uygulanmaya başlandı.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) kararıyla bir müşterinin aynı şirketle yapabileceği sözleşme sayısı sınırlandırılırken, konut ve taşıt finansmanında uygulanacak üst tutarlar da güncellendi.
Finansal Kurumlar Birliğinin (FKB) verilerine göre tasarruf finansman sektörünün müşteri sayısı 2026 yılının ilk yarısında 1 milyon 549 bine ulaştı. Sektörün altı aylık işlem hacmi 832 milyar TL, aktif büyüklüğü ise 501 milyar TL olarak gerçekleşti.
Peki, faizsiz ev ve araba sistemi nasıl işliyor? Ne kadar birikim gerekiyor, teslimat ne zaman yapılıyor ve sözleşmeden ayrılanlar paralarını geri alabiliyor mu?
Faizsiz ev ve araba sisteminde yeni kurallar
1 Ekim'de uygulanmaya başlanan yeni düzenlemeye göre bir kişi, aynı tasarruf finansman şirketiyle biri taşıt, diğeri konut veya çatılı iş yeri finansmanı için olmak üzere en fazla iki sözleşme yapabilecek.
Taşıt finansmanı için azami sözleşme tutarı 6 milyon 250 bin TL'ye yükseltildi.
Konut ve çatılı iş yeri finansmanı için belirlenen üst sınır ise 62 milyon 500 bin TL oldu.
Aynı kişi veya risk grubuna ait sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin TL'yi geçemeyecek.
Yeni sınırların amacı, müşterilerin aynı şirket nezdinde aşırı finansman yükümlülüğüne girmesini ve şirketlerin belirli müşteriler üzerinde yüksek risk biriktirmesini önlemek.
Sistemde tüketici, satın almak istediği ev veya araç için belirli bir sözleşme tutarı ve ödeme planı oluşturuyor.
Tasarruf dönemi boyunca yapılan ödemeler ve sözleşmede belirlenen koşullar çerçevesinde finansman tahsisatına hak kazanılıyor.
Bununla birlikte tasarruf finansmanı, sözleşme imzalandığı anda konut veya otomobil bedelinin tamamının müşteriye verildiği bir banka kredisi modeli değil.
1 milyon TL'lik ev veya araç finansmanının maliyeti ne kadar?
Tasarruf finansman sisteminde faiz işletilmese de şirketler sundukları hizmet karşılığında organizasyon ücreti alıyor.
Hürriyet'e değerlendirmelerde bulunan hukukçu Dr. Onur İlhan, şirketlerin genellikle sözleşme tutarının yüzde 7 veya yüzde 8'i oranında organizasyon ücreti talep edebildiğini belirtti.
Bu hesaplamaya göre 1 milyon TL'lik bir sözleşmede yüzde 7 organizasyon ücreti 70 bin TL'ye, yüzde 8 organizasyon ücreti ise 80 bin TL'ye karşılık geliyor.
Dolayısıyla yüzde 7 organizasyon ücreti uygulanan 1 milyon TL'lik sözleşmede toplam ödeme, başka bir gider bulunmadığı varsayımıyla 1 milyon 70 bin TL oluyor.
Ancak organizasyon ücreti bütün şirketler için sabit bir oran değil. Kesin tutarın sözleşme imzalanmadan önce öğrenilmesi gerekiyor.
Ayrıca araç veya konut edinimi sırasında ekspertiz, ipotek, rehin, sigorta ve benzeri işlemlerden kaynaklanan ek giderler de ortaya çıkabiliyor.
Faiz bulunmaması, sistemin hiçbir maliyet taşımadığı anlamına gelmiyor.
Ev veya araç ne zaman teslim ediliyor?
Tasarruf finansmanında teslimat tarihi, seçilen sözleşme modeline ve ödeme planına göre değişiyor.
Yönetmelikte müşteri bazlı sözleşmelerde tahsisat yapılabilmesi için genel olarak sözleşme tutarının yüzde 40'ı kadar tasarruf yapılması ve öngörülen sözleşme süresinin yüzde 40'ına ulaşılması gerekiyor.
Örneğin 1 milyon TL'lik sözleşmede yüzde 40 tasarruf şartı 400 bin TL'ye karşılık geliyor. Ancak bu tutarın sözleşmenin imzalandığı gün peşin ödenmesi gerektiği anlamına gelmiyor.
Mevzuatta, peşinat ödenmesi ve belirli koşulların karşılanması halinde müşteri bazlı sözleşmelerde süre hesabına ilişkin istisnalar da bulunuyor.
Çekilişli sistemde ise tahsisat tarihi çekilişe bağlı olarak belirlenebiliyor. Ancak çekilişe katılan müşterinin gruba dahil olduğu tarihten itibaren en az 150 gün geçmeden ve beş tasarruf ödemesi yapılmadan tahsisat alamayacağı düzenleniyor.
Dolayısıyla faizsiz finansman sisteminde herkesin aynı tarihte evine veya aracına kavuşması mümkün değil.
Tüketicilerin, sözleşmede yer alan tahsisat tarihini ve teslimatın hangi şartlara bağlı olduğunu mutlaka kontrol etmesi gerekiyor.
İlk 14 gün içinde vazgeçen parasını geri alıyor
Tasarruf finansman sözleşmelerinde tüketicilerin en önemli haklarından biri cayma hakkı.
6361 sayılı Kanun kapsamında müşteri, sözleşmenin imzalanmasını takip eden 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabiliyor.
Bu durumda şirket, organizasyon ücreti dahil müşteriden aldığı bütün ödemeleri cayma bildiriminin kendisine ulaşmasından itibaren 14 gün içinde iade etmekle yükümlü.
Ancak 14 günlük cayma süresinin ardından durum değişiyor.
Müşteri, finansman tahsis edilmeden önce fesih hakkını kullandığında biriktirdiği tasarruf tutarını geri alabiliyor. Organizasyon ücreti ise kural olarak iade edilmiyor.
Güncel yönetmeliğe göre tasarruf tutarının, iade talebinden itibaren en geç 60 gün içerisinde ödenmesi gerekiyor.
Bu nedenle sözleşme imzalamadan önce cayma ve fesih koşullarının dikkatle incelenmesi büyük önem taşıyor.
Konut ve otomobil fiyatları artarsa ne olacak?
Tasarruf finansman modelinin dikkat edilmesi gereken yönlerinden biri de teslimat süresince ortaya çıkabilecek fiyat değişiklikleri.
Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) Başkanı Neşecan Çekici, sistemin yüksek konut kredisi faizleri karşısında alternatif oluşturduğunu ancak konut fiyatlarındaki artışın tüketiciler için risk taşıdığını belirtti.
Çekici'nin değerlendirmesine göre, birikim sürecinde satın alınması planlanan konutun fiyatı yükselirse başlangıçta belirlenen finansman tutarı yetersiz kalabiliyor.
Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER) Başkanı Ömer Koyuncu da benzer riskin araç alımlarında görülebileceğine dikkat çekti.
Koyuncu, tasarruf finansmanının ikinci el otomobil alımlarında da kullanılmasını olumlu karşılarken, teslimat tarihi geldiğinde araç fiyatının artması halinde tüketicinin aradaki farkı karşılamak zorunda kalabileceğini ifade etti.
Bu nedenle finansman sistemine katılacak vatandaşların yalnızca aylık taksit tutarına değil, gelecekteki alım güçlerine ve teslimat tarihine de dikkat etmesi gerekiyor.
Sözleşme imzalamadan önce bunları kontrol edin
Tasarruf finansman şirketlerinin BDDK tarafından faaliyet izni almış olması gerekiyor.
Vatandaşların, sözleşme yapmadan önce ilgili şirketin BDDK'nin resmî kuruluş listesinde bulunup bulunmadığını sorgulaması önem taşıyor.
Şirketlerin sözleşme imzalanmadan en az bir gün önce ön bilgilendirme formunu müşteriye sunması da yasal yükümlülükler arasında yer alıyor.
Bu formda sözleşme tutarı, ödeme planı, organizasyon ücreti, tahsisat koşulları ve diğer önemli bilgiler dikkatle incelenmeli.
Özellikle 14 günlük cayma süresi, sonraki fesih koşulları, teslimatın ertelenmesine yol açabilecek durumlar ve ek masraflar konusunda yazılı bilgi alınması olası anlaşmazlıkların önüne geçebilir.
Ayrıca tasarruf finansman şirketlerindeki birikimlerin bankalardaki mevduat sigortasıyla aynı güvence kapsamında olmadığı da göz önünde bulundurulmalı.
Faizsiz ev ve otomobil finansmanında 1 Ekim'de başlayan yeni dönem, sözleşme ve finansman sınırlarını değiştirirken tüketicilerin ödeme planı, organizasyon ücreti ve teslimat koşullarını inceleme gerekliliğini daha da öne çıkardı.
