Aydın’ın Söke ilçesine bağlı Yamaç Mahallesi ile Kuşadası’nın Kirazlı Mahallesi kesişimindeki orman arazilerinde hayata geçirilmek istenen kalker ocağı girişimi, bölge halkı ve sivil toplum kuruluşlarının açtığı hukuk mücadelesiyle durdurulmuştu. 2017 yılında onaylanan projeye karşı başlatılan yargı sürecinde, Aydın 2. İdare Mahkemesi (2022/1555 esas ve 2023/343 karar sayılı dosyasıyla) "ÇED Olumlu" kararını iptal etmişti. Mahkemenin iptal gerekçeleri ve bilirkişi raporundaki uyarıları dikkate alan Batıçim Çimento Sanayi A.Ş., projeyi baştan sona yenileyerek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na yeniden başvuru yaptı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na sunulan ve ÇED Yönetmeliği'nin 11. maddesi kapsamında inceleme değerlendirme süreci başlayan projeye ilişkin İnceleme Değerlendirme Komisyonu toplantısının, 24 Aralık 2026 tarihinde toplanacağı öğrenildi.
ÜRETİM KAPASİTESİ VE ALAN DARALTILDI
Mahkeme kararının ardından hazırlanan yeni Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu kamuoyuna yansırken, önceki planlamaya kıyasla ciddi kısıtlamalara gidildiği görülen projede, beş ayrı ruhsat sahası yerine kapsam iki sahaya indirildiği görüldü. Revize edilmiş projede, başlangıçta 258,12 hektar olarak planlanan proje alanın, Orman Genel Müdürlüğü'nün incelemeleri neticesinde üç kapalı orman alanının dışarı bırakılmasıyla 68,62 hektara düşürüldüğü yer aldı. Yıllık 9 milyon 520 bin 800 tonluk devasa üretim kapasitesi raporun revize edilmesinin ardından 2 milyon tona çekildi. Kamuoyunda endişe yaratan kırma-eleme tesisleri, pasa depoları ve ürün stok sahaları yeni projeden tamamen çıkarılırken, çalışma koşullarında da gidilen düzenlemeyle, günlük çalışma süresi 18 saatten (3 vardiya) 12 saate (2 vardiya) düşürülürken, ocak basamak sayısı en fazla 16 ile sınırlandırıldığı yine raporda yer aldı.
SAHADAN ÇIKAN MALZEME ÜRETİMDE KULLANILACAK
Proje raporu dahilinde ve revize edilen planlamaya göre, ocak sahasından çıkarılacak kalker malzemesi tesiste herhangi bir kırma, eleme veya stoklama işlemine tabi tutulmayacağı belirtildi. Raporda, alandan çıkarılan ham maddenin yaklaşık 4,8 kilometre mesafedeki fabrikaya doğrudan taşınarak üretimde kullanılacağı ve dışarıya satılmayacağı vurgulandı. Raporda ayrıca, şantiye sahasında, sadece bir prefabrik konteyner ile kantar ünitesinin kurulması planlanırken, personelin idari ve sosyal tüm lojistik ihtiyaçları ana fabrikanın imkanlarıyla karşılanacak denildi.
ZEYTİNLİKLER VE ORMAN HASSASİYETİ GÖZETİLDİ
Hazırlanan bilimsel raporlarda, madencilik faaliyetinin çevre zeytinliklerin vejetatif ve generatif gelişimine kümülatif bir zarar vermeyeceği belirtildi. Ayrıca Aydın Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden, projenin Zeytincilik Kanunu'na aykırılık teşkil etmediğine dair olumlu görüş alındığı kaydedildi. 25 Ocak 2025 tarihinde Bakanlığa sunulan yeni ÇED raporu doğrultusunda, ilk İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu (İDK) toplantısı ise 19 Mart 2025 tarihinde gerçekleştirilmişti. Yargı kararıyla durdurulan projenin bu yeni ve küçültülmüş adımlarla nasıl bir süreç izleyeceği bölge halkı ve çevre platformları tarafından yakından takip ediliyor.
