İncirliova’daki Erbeyli İncir Araştırma Enstitüsü’nde düzenlenen toplantıya Vali Osman Varol’un yanı sıra kaymakamlar, Aydın İl Tarım ve Orman Müdürü Ayhan Temiz, ziraat odası başkanları, ihracatçılar ve incir sektörünün temsilcileri katıldı. Toplantıda, Aydın’da incir kalitesinin korunması, ilek arıcılığının sürdürülebilirliği ve incir yetiştiriciliğinin geliştirilmesine yönelik hazırlanan Valilik Tebliği de tanıtıldı.
İLK TOPLANTININ ARDINDAN YENİ ADIMLAR ATILDI
Toplantıda konuşan Vali Osman Varol, ilk toplantıda sektörün tüm paydaşlarının görüşlerini aldıklarını belirterek, sorunların çözümü için hem yerel hem de merkezi düzeyde çalışmalar yürütüldüğünü söyledi. İncirin Aydın’ın en büyük değerlerinden biri olduğunun altını çizen Varol, “Üreticilerimiz, tüccarlarımız ve ihracatçılarımızla bir araya gelerek sektörün yaşadığı sorunları değerlendirdik. Sonuçta ortaya çıkan meselelerin çözümü noktasında, kademe kademe öneriler ortaya çıktı. Bir kısmı ilimizde alacağımız tedbirlerle, bir kısmı Bakanlık nezdinde ve bir kısmı da uluslararası alanda yapılacak lobi çalışmalarıyla çözülebilecek meselelerdi. Bunlarla ilgili gerekli adımları atmaya çalışıyoruz. Ben, Sayın Bakanımızla da görüştüm, kendilerini Aydın’a davet ettik. Biz aslında buradan bir temsilci heyeti ile gidip derdimizi anlatalım diye düşündük ama tam incir hasadı başlarken Sayın Bakanımızın hasat döneminde bizlerle olması, hem hasada katılması hem de sektör temsilcilerinin anlatacaklarını dinlemesi daha yerinde olur diye düşündük. Kendisi de inşallah programını ayarlayıp gelmeye gayret edecek” dedi.
VALİLİK TEBLİĞİ GÜNCELLENDİ
İlk toplantıda gündeme gelen sorunlar doğrultusunda mevcut Valilik Tebliği’nde değişiklik yapıldığını ifade eden Varol, özellikle hasat sonrası ilk depolama koşullarının iyileştirilmesine yönelik düzenlemelerin hazırlandığını söyledi. Hazırlanan tebliği, hukuki ve teknik çalışmaların tamamlanmasının ardından onayladığını kaydeden Varol, tebliği sahada uygulayacak kaymakamlıklar ile İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleriyle paylaştıklarını dile getirdi.
“AMACIMIZ CEZA DEĞİL, BİLİNÇ OLUŞTURMAK”
Hasadın başladığını ve yaklaşık 70-75 gün süreceğini hatırlatan Varol, tüm üreticilere bereketli bir sezon dileyerek, “İncir hepimizin ortak değeri. Bu ürün binlerce insanın geçim kaynağı ve Aydın’ın en önemli ekonomik varlıklarından biri. Amacımız, hedefimiz hiçbir şekilde cezalandırmak değil. Öncelikle üreticilerimizi bilgilendirecek, kuralları anlatacağız. Ancak ısrarla kurallara uymayarak ilimizin marka değerine zarar verecek uygulamalar olursa gerekli idari yaptırımlar da uygulanacak” diye konuştu.
İZİNSİZ DEPOLAR DA DENETLENECEK
Varol, Aydın’da resmi olarak kayıtlı yaklaşık 250 ruhsatlı incir deposu bulunduğunu ancak çok sayıda üreticinin incirini evlerinin eklentilerinde ya da tarımsal işletmelerindeki alanlarda depoladığını söyledi. Yeni tebliğle birlikte ticari amaçla kullanılan ancak resmi depo statüsünde olmayan alanların da denetlenebileceğini belirten Varol, şu bilgileri verdi: “Resmi olarak depo olmadığından bizim arkadaşlarımız tarımsal üretimle ilgili orada inceleme ve denetim yapamıyorlardı bu tebliğe kadar. Eğer o kapının arkasında ticari değeri olacak miktarda incir bulunduğunu ve buranın adı depo olmasa da depo şeklinde kullanıldığını tespit ederlerse burada denetim yapabilecek. Öncelikle üreticilerimizi ruhsatlandırmaya ve uygun depolama şartlarını oluşturmaya davet edeceğiz. Aynı zamanda mevcut depolarda da ürünlerin uygun ekipman ve koşullarda muhafaza edilmesini sağlayacağız. İlek pazarlarının belirlenen merkezlerde kurulması da tebliğin önemli düzenlemelerinden biri. Tek hedefimiz incirimizin kalite ve marka değerini korumaktır.”
Toplantıda İl Tarım ve Orman Müdürlüğü teknik personeli de kuru incir ihracatında yaşanan sorunlara ilişkin sunum yaptı. Sunumda, Aydın’ın 393 bin dekarlık üretim alanı ve 214 bin ton yaş incir üretimiyle dünyada ilk sırada yer aldığı, yıllık yaklaşık 71 bin ton kuru incir üretildiği belirtildi. Son dört yılda aflatoksin, okratoksin ve alternaria gibi mikotoksin kaynaklı sorunların ciddi şekilde arttığına dikkat çekilen sunumda, Avrupa Birliği ülkelerinin denetimleri sıkılaştırdığı ifade edildi. Verilere göre; 2024 yılında Avrupa Birliği ülkelerine yönelik 4 bin 58 gıda sağlık sertifikası düzenlenirken, 145 parti ürün geri döndü. 2025 yılında geri dönen parti sayısı 134 olarak kaydedildi. 2026 yılının ilk yedi ayında ise bu sayı 92’ye ulaştı. Yetkililer, geçmişte yüzde 1’in altında olan RASFF bildirim oranının son yıllarda yüzde 8 seviyelerine yükseldiğini belirterek, ek tedbirler alınmaması halinde ihracatta daha büyük sorunlarla karşılaşılabileceği uyarısında bulundu.
ÜRETİCİLERE YENİ KURALLAR HATIRLATILDI
Toplantıda tanıtılan Valilik Tebliği kapsamında üreticilerin uyması gereken temel kurallar da paylaşıldı. Buna göre, meyve oluştuktan sonra bahçeye giriş-çıkışlar azaltılacak. İncirin dalında doğal şekilde kuruyup kendiliğinden yere düşmesi beklenecek. Silkme ve tırnaklama yöntemiyle erken hasat yapılmayacak. Yere düşen incirler bekletilmeden plastik kerevetlerde kurutulacak. Ürünün toplanması, taşınması ve sevkiyatında plastik kasalar kullanılacak. Yeterince kurumamış incirler depoya alınmayacak. Gıda ile temasa uygun olmayan bez, hasır ve benzeri malzemeler kullanılmayacak. Kuru incirlerin çuval veya hava sirkülasyonunu engelleyen ambalajlarda depolanmasına izin verilmeyecek. Depolarda kasalı istifleme sistemi uygulanacak ve ürün sıcaklığı düzenli takip edilecek.
KURALLARA UYMAYANA 26 BİN 360 TL CEZA
Yetkililer, genel ve özel hijyen kurallarına aykırı hareket eden üreticilere 26 bin 360 TL idari para cezası uygulanacağını belirterek, yeni tebliğin temel amacının cezalandırma değil, Aydın incirinin kalite ve ihracattaki güçlü konumunu korumak olduğunu dile getirdi.
