Enstitünün, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayandırdığı analizine göre, eğitim harcamalarının Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı 2011–2016 döneminde yüzde 5’in üzerinde seyretti. Oran 2016’da yüzde 5,9 ile zirve yaptıktan sonra düşüş eğilimine girdi.
Bu pay 2020’de yüzde 5,2’ye, 2021’de yüzde 4,7’ye ve 2022’de yüzde 3,8’e kadar geriledi. 2023’te yüzde 4,2’ye, 2024’te ise yüzde 4,9’a yükselmesine rağmen, son veriler 2010’lu yılların ortasındaki seviyelerin hâlâ altında kalındığını gösteriyor.
Grafikte kamu ve özel sektör dahil toplam eğitim harcamaları esas alınırken, yalnızca devlet (genel kamu) harcamaları dikkate alındığında oranın yüzde 3,5 seviyesine kadar düştüğü vurgulandı.
Öğrenci başına harcamada alt sıralar
İnfografinin ikinci bölümünde ise Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) verileri kullanılarak 2022 yılı itibarıyla ilköğretimde öğrenci başına yapılan toplam harcamalar karşılaştırıldı. Satın alma gücü paritesine göre ABD doları cinsinden hesaplanan verilere göre, 25 bin 482 dolarla Lüksemburg ilk sırada yer aldı. Onu 22 bin 41 dolarla İsviçre ve 19 bin 752 dolarla Norveç izledi.
Türkiye’de ise aynı dönemde ilköğretim düzeyinde öğrenci başına harcama 3 bin 386 dolar olarak kaydedildi. Bu rakamla Türkiye 34’üncü sırada yer alırken, Kosta Rika 33’üncü, Meksika ise 35’inci sırada konumlandı.
Avrupa ortalamasının gerisinde
Çalışmada ayrıca Eurostat verileri de paylaşıldı. Buna göre 2023 yılında devletin eğitim harcamalarının GSYH içindeki payında İsveç yüzde 7,2 ile 33 Avrupa ülkesi arasında ilk sırada yer aldı.
Türkiye ise yüzde 3,5’lik oranla aynı listede 31’inci sırada bulunuyor. Bu oran, Avrupa Birliği ortalaması olan yüzde 4,7’nin belirgin şekilde altında kalıyor.
Enstitü, kamu harcamaları ile toplam eğitim harcaması arasındaki farkın, Türkiye’de eğitim finansmanında özel sektör ve hanehalkı katkısının görece yüksek olduğuna işaret ettiğini belirtti.
