Aslen Çin ve Kuzey Vietnam kökenli olan cennet ağacı, Avrupa’nın birçok bölgesine süs bitkisi olarak getirildikten sonra doğal alanlara yayıldı.
Hızlı büyümesi, çok sayıda tohum oluşturması ve kök sürgünleriyle yeniden çoğalabilmesi nedeniyle yerli bitki türleriyle güçlü rekabete giren ağaç, Avrupa Birliği tarafından düzenlemeye tabi istilacı yabancı türler arasında değerlendiriliyor.
Polonya’da 1 milyon PLN’ye kadar ceza uygulanabiliyor
Polonya Çevre Koruma makamlarının kayıtlarında Ailanthus altissima, ülkede geniş ölçüde yayılmış ve “çok istilacı” bir yabancı tür olarak tanımlanıyor.
Mevzuat kapsamında bu türlerin gerekli izin olmadan bulundurulması, yetiştirilmesi, çoğaltılması, taşınması, ticaretinin yapılması veya çevreye bırakılması yasaklanabiliyor.
Yasakları ihlal edenlere olayın niteliğine göre 1 milyon PLN’ye kadar idari para cezası uygulanabiliyor. Polonya makamları, bazı kasıtlı ihlallerin ayrıca 3 aydan 5 yıla kadar hapis cezasıyla sonuçlanabileceğini belirtiyor.
Ancak söz konusu yaptırımlar ağacın bir arazide bulunması halinde otomatik olarak uygulanmıyor. Ağacın nasıl edinildiği, yetiştirilip yetiştirilmediği, çoğaltılması veya çevreye yayılmasına neden olunup olunmadığı ve mevzuattaki izin şartları dikkate alınıyor.
Kesmek tek başına yeterli olmayabiliyor
Cennet ağacıyla mücadeleyi güçleştiren özelliklerin başında vejetatif olarak yeniden çoğalabilmesi geliyor.
Ağaç yalnızca tohumla değil, kök ve gövde sürgünleriyle de yayılabiliyor. Bu nedenle gövdenin kesilmesi, bitkinin tamamen ortadan kaldırılması anlamına gelmeyebiliyor. Kök sisteminden yeni sürgünlerin ortaya çıkması, mücadeleyi uzun süreli hale getirebiliyor.
Polonya çevre makamları da ülkedeki yayılımın bir bölümünün kök ve gövde sürgünleriyle gerçekleştiğini belirtiyor.
Yerli bitkiler üzerinde baskı oluşturuyor
Cennet ağacı, hızlı gelişmesi ve farklı çevre koşullarına uyum sağlayabilmesi sayesinde kısa sürede geniş alanlara yayılabiliyor.
Avrupa Komisyonu kaynaklarına göre tür, bozulmuş ve parçalanmış habitatlarda hızla yayılabiliyor ve doğal bitki toplulukları üzerinde baskı oluşturabiliyor. Ayrıca yaprak ve kabuğunda diğer bitkilerin gelişimini baskılayabilen allelopatik maddeler bulunması da rekabet gücünü artırabiliyor.
Avrupa Birliği, istilacı yabancı türleri biyolojik çeşitlilik üzerindeki önemli tehditlerden biri olarak değerlendiriyor. Bu nedenle Ailanthus altissima gibi türlerin yeni alanlara yayılmasının önlenmesi ve mevcut popülasyonların kontrol altında tutulması hedefleniyor.
