Mevzuata göre, emeklilik için gerekli yaş dışındaki koşulları tamamlayan çalışanlar, istifa etseler bile kıdem tazminatı alabiliyor. 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükte kalan hükümleri uyarınca bu şartlar, sigorta başlangıç tarihine göre değişiyor:
- 8 Eylül 1999 ve öncesi işe başlayanlar: 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 prim günü
- 9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 arası işe başlayanlar: 25 yıl sigortalılık ve 4500 prim günü ya da 7000 prim günü
1 Mayıs 2008 sonrası işe başlayanlar: Kademeli olarak artan prim gün sayısı (2008’de 4600 gün, sonraki her yıl için 100 gün artış; nihai olarak 5400 güne kadar)
Bu şartları sağlayan çalışan, yaşını doldurmamış olsa bile kendi talebiyle işten ayrıldığında kıdem tazminatını talep edebiliyor.
BES’te işveren katkısı otomatik değil
Bireysel Emeklilik Sistemi’nde ise durum farklı. İşverenin çalışan adına ödediği katkı payı, kıdem tazminatında olduğu gibi otomatik bir hak oluşturmuyor. Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre, işveren katkısının ödenmesi için şirketin belirlediği plan ve sözleşme koşullarının yerine getirilmesi gerekiyor.
Çalışan kıdem tazminatını almaya hak kazansa bile, BES planındaki “hak ediş süresi” veya benzeri şartları tamamlamadıysa işveren katkısını alamayabiliyor.
İşten ayrılmadan önce mutlaka kontrol edilmeli
Uzmanlar, kendi isteğiyle işten ayrılmayı düşünen çalışanların şu adımları atmasını öneriyor:
- Sigortalılık süresi ve prim gün sayısını net olarak hesaplamak
- Emeklilik koşullarının yaş dışındaki kriterlerini sağladığından emin olmak
- BES sözleşmesindeki işveren katkısına ilişkin hak ediş şartlarını detaylı şekilde incelemek
Bu nedenle işten ayrılma kararı vermeden önce hem kıdem tazminatı hem de BES haklarının ayrı ayrı değerlendirilmesi büyük önem taşıyor. Aksi halde çalışan, tazminatını alırken BES’teki işveren katkısından mahrum kalabiliyor.