Son yıllarda kredi kartlarıyla taksitli alışverişin yaygınlaşması dikkat çekerken, bankacılık ve finans çevreleri bu alışkanlığın beraberinde önemli riskler getirdiğini vurguluyor. Uzmanlara göre, taksit kolaylığı tüketiciyi rahatlatıyor gibi görünse de, uzun vadede yüksek faiz yükü ve ödeme güçlüğü yaratabiliyor.
Taksitli alışveriş hızla yayılıyor
Özellikle teknoloji ürünleri, beyaz eşya ve mobilya gibi yüksek bedelli harcamalarda taksitli ödeme, tüketiciler için en cazip seçeneklerden biri haline geldi. Araştırmalar, son beş yıl içinde taksitli alışveriş hacminin iki katına çıktığını ortaya koyuyor. Bu artış, bankaların da kredi kartı gelirlerini ciddi oranda yükseltmiş durumda.
Finans uzmanları, uzun vadeli ve düşük taksitli seçeneklerin tüketiciyi yanıltabileceğine dikkat çekiyor. Aylık ödemenin düşük görünmesinin, toplam borç tutarının gözden kaçmasına neden olduğunu belirten analistler, özellikle 24 ve 36 aya varan taksitlerin riskini vurguluyor.
Gizli maliyetler çoğu zaman fark edilmiyor
Taksitle alışverişin cazip görünmesi, çoğu zaman faiz oranları ve ek masrafların arka planda kalmasına yol açıyor. Uzmanlara göre, ürün fiyatına yansıtılan faizler nedeniyle tüketici, uzun vadede aynı ürünü peşin fiyatının çok üzerinde bir bedelle satın almış oluyor.
Bunun yanı sıra, gecikme faizleri ve ek hizmet bedelleri borcun hızla büyümesine neden olabiliyor. Küçük bir ödeme gecikmesinin bile aylık yüzde 3 ila 5 arasında değişen faizlerle kart borcunu katlayabildiği belirtiliyor.
Borç sarmalı tehlikesi
Finans çevreleri, taksitli alışverişin kontrolsüz şekilde kullanılması halinde ciddi bir borç zinciri oluşturabileceği uyarısında bulunuyor. Tüketici, farklı dönemlerde yaptığı alışverişleri taksitlendirerek ödemeleri bölse de, toplam borç zamanla yönetilemez hale gelebiliyor.
Uzmanlar, “Aylık ödeme yapılabiliyorsa sorun yok” algısının son derece yanıltıcı olduğuna dikkat çekiyor. Birden fazla taksitli harcamanın aynı anda devam etmesi, gecikme riskini artırıyor ve bütçe dengesini bozuyor. Gelir-gider hesabını düzenli yapmayan tüketicilerin bu noktada daha büyük risk altında olduğu ifade ediliyor.
Bilinçli harcama için kritik öneriler
Tüketici dernekleri ve finans uzmanları, kredi kartıyla taksitli alışveriş yapanlara bazı temel uyarılarda bulunuyor. Buna göre, harcamadan önce bütçenin gerçekçi şekilde analiz edilmesi ve aylık ödeme kapasitesinin net olarak belirlenmesi büyük önem taşıyor. Taksit süresinin mümkün olduğunca kısa tutulması, uzun vadeli borçlanmadan kaçınılması öneriliyor.
Ayrıca faiz oranları, ek ücretler ve gecikme koşullarının mutlaka incelenmesi gerektiği belirtiliyor. Bazı durumlarda peşin ödeme ya da kampanyalı indirimlerin, taksitli alışverişe kıyasla daha düşük maliyet sunduğu hatırlatılıyor.
Uzmanlar, “0 faiz” ya da “indirimli taksit” gibi kampanyaların da çoğu zaman belirli şartlara bağlı olduğunu ve sözleşme detayları dikkatle okunmadan yapılan alışverişlerin tüketiciye ek yük getirebileceğini vurguluyor.
Uzmanlardan net uyarı
Bankacılık sektöründe uzun yıllar görev yapmış bir finans danışmanı, taksitli alışverişin doğru kullanıldığında faydalı olabileceğini ancak bilinçsiz kullanımın ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirterek şu uyarıda bulunuyor:
“Taksit, tüketiciye kısa vadede rahatlık sağlar. Ancak kontrolsüz harcamalar kredi kartı borçlarının hızla büyümesine ve uzun vadede ciddi mali sıkıntılara yol açabilir. Özellikle gençler ve gelir düzeyi sınırlı olan kullanıcıların bu konuda daha bilinçli hareket etmesi şart.”