Türkiye'de emekli aylığı alırken çalışmaya devam eden vatandaşların hastalık nedeniyle rapor almaları durumunda hangi haklardan yararlanabilecekleri yeniden gündeme geldi. Sosyal Güvenlik Uzmanı Mehmet Akif Cenkci, Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kapsamında çalışan emeklilerin rapor parası ve ücret kesintilerine ilişkin merak edilen soruları yanıtladı.
Emekli çalışanların sosyal güvenlik haklarının, normal sigortalı çalışanlardan farklılık gösterebildiğini belirten Cenkci, özellikle hastalık raporu sonrasında SGK tarafından ödeme yapılmaması ve işverenin maaştan kesinti yapıp yapamayacağı konularına dikkat çekti.
Cenkci, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 20 Ekim 2025 tarihinde verdiği kararı değerlendirerek, maktu aylık ücretle çalışan emekliler açısından önemli açıklamalarda bulundu.
Emekli çalışanlar neden rapor parası alamıyor?
Emekli aylıkları kesilmeden SGDP kapsamında çalışmaya devam eden vatandaşlar, normal hastalık nedeniyle istirahat raporu aldıklarında SGK'den geçici iş göremezlik ödeneği alamıyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Mehmet Akif Cenkci, bu durumun SGDP kapsamındaki sigorta uygulamasından kaynaklandığını belirtti.
SGDP'ye tabi çalışanlar açısından sağlanan sigorta korumasının iş kazası ve meslek hastalığıyla sınırlı olduğunu aktaran Cenkci, grip, ameliyat veya benzeri nedenlerle alınan normal hastalık raporlarının bu kapsamda değerlendirilmediğini ifade etti.
Dolayısıyla emekli aylığı almaya devam eden SGDP'li çalışanlar, hastalık nedeniyle işlerinden uzak kaldıkları süre için SGK'den rapor parası ödemesi beklememeli.
Ancak hastalığın veya iş göremezlik durumunun iş kazası ya da meslek hastalığından kaynaklanması halinde farklı hükümler uygulanıyor.
Bu durumlarda gerekli şartların sağlanması halinde geçici iş göremezlik ödeneği alınabiliyor. İş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle yapılan bu ödemelerde ayrıca belirli bir prim günü şartı aranmıyor.
Yargıtay kararında maaş kesintisine ilişkin önemli ayrıntı
SGDP kapsamında çalışan emeklilerin en çok merak ettiği konulardan biri de hastalık raporu aldıkları günlerde maaşlarından kesinti yapılıp yapılamayacağı.
Cenkci, bu sorunun yanıtında çalışanın ücretinin hangi sistemle belirlendiğinin büyük önem taşıdığını ifade etti.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 48. maddesine göre, hastalık nedeniyle çalışılmayan günlerde SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği, aylık ücretli işçinin ücretinden mahsup edilebiliyor.
Ancak SGDP'li emekli çalışanlar normal hastalık nedeniyle SGK'den rapor parası alamadıkları için işverenin bu gerekçeyle ücretlerinden düşebileceği bir ödeme de bulunmuyor.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 20 Ekim 2025 tarihli, 2025/6599 esas ve 2025/8115 karar sayılı dosyasında da maktu aylık ücretle çalışan işçilerin hastalık raporu dönemindeki ücret hakları değerlendirildi.
Yüksek Mahkeme, SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneğinin aylık ücretten düşülebileceğini, ancak bu ödeme dışında kalan ücretin işveren tarafından tam olarak karşılanması gerektiğini ortaya koydu.
Cenkci, söz konusu kararın SGDP kapsamında çalışan ve maktu aylık ücret alan emekliler açısından da önemli olduğunu vurguladı.
Buna göre, SGK tarafından ödenmeyen bir rapor parasının işveren tarafından ödenmiş gibi kabul edilerek çalışanın aylık ücretinden düşülmesi mümkün değil.
Her emekli çalışan için aynı kural geçerli mi?
Sosyal Güvenlik Uzmanı Mehmet Akif Cenkci, emekli olduktan sonra çalışmaya devam eden herkesin aynı sigorta ve ücret sistemine tabi olmadığını hatırlattı.
Özellikle maktu aylık ücretle çalışanlar ile günlük veya saatlik ücret üzerinden çalışanlar arasında hukuki farklılıklar bulunabiliyor.
Maktu aylık ücret sisteminde işçinin belirli koşullar altında raporlu olduğu döneme ilişkin ücret hakkı korunurken, günlük ya da saatlik ücretle çalışanların durumunda iş sözleşmesinin hükümleri ve çalışma ilişkisinin niteliği önem taşıyor.
Bu nedenle rapor alan her emekli çalışanın maaşından hiçbir koşulda kesinti yapılamayacağı yönünde genel bir değerlendirme doğru olmayabilir.
Cenkci'nin açıklamalarına göre çalışan emeklilerin öncelikle hangi sigortalılık statüsüne tabi olduklarını ve ücretlerinin nasıl belirlendiğini kontrol etmeleri gerekiyor.
Emekli aylığı kesilmeden SGDP kapsamında çalışan ve maktu aylık ücret alan vatandaşlar açısından, normal hastalık raporunda SGK tarafından ödenmeyen bir rapor parasının maaştan mahsup edilmesi söz konusu olmuyor.
Bununla birlikte çalışanların ücretlerinde herhangi bir eksiklik bulunması durumunda iş sözleşmelerini, ücret bordrolarını ve sigortalılık durumlarını birlikte değerlendirmeleri önem taşıyor.
