Merhaba sevgili okuyucular. Bu ay sizlerle enerji alanındaki kamu desteklerini birini ele almak istiyorum. Fakat asıl konumuza geçmeden önce, son bir ay içerisinde ekosistemimizde öne çıkan üç önemli yerel gelişmeye kısaca değinmek isterim. İlk olarak, 2 Mart’ta düzenlenen “TR32 Bölgesi Yenilenebilir Enerji ve Çevre Teknolojileri Kümelenmesi Toplantısı”, sürdürülebilir enerji vizyonunun sektör paydaşları arasında ortak bir zeminde buluşmasına katkı sundu. Dileğim, bu buluşmanın ilerleyen dönemde daha büyük organizasyonlara kapı aralamasıdır. 6 Mart’ta gerçekleştirilen “Red Bull Basement Campus Ideathon 26” ise gençlerin teknoloji odaklı fikirlerini ortaya koyduğu, bölgesel girişimcilik ekosistemine enerji katan önemli bir organizasyon oldu. Ayrıca aynı gün düzenlenen “Mühendislerle Çiçek Atölyesi” etkinliği de oldukça anlamlı bir mesaj taşıyordu. Etkinlikte, “Mühendisliğin gücünü 8 Mart’ın dayanışmasıyla çiçeklendiriyoruz” mottosuyla hem mühendisliğin üretici yönü hem de dayanışmanın birleştirici gücü vurgulandı.
Enerji yatırımlarının sürdürülebilirliği ve bölgesel potansiyelin ortaya çıkarılması açısından en önemli teşvik mekanizmalarından biri YEKDEM’dir (Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması). İlgili yönetmelik kapsamında; hidrolik, rüzgâr, güneş, jeotermal ve biyokütle gibi yenilenebilir kaynaklara dayalı lisanslı üretim tesisleri, işletmeye girişlerinden itibaren 10 yıl süreyle destek fiyatlarından yararlanabilmektedir. Bu mekanizma yalnızca büyük yatırımcıları değil, lisanssız üretim yapan gerçek ve tüzel kişileri de kapsamakta; ihtiyaç fazlası enerji sisteme verilerek aynı süreyle destek alınabilmektedir. Ayrıca kapasite artışı yapan ve yerli aksam kullanan tesisler, yerli katkı fiyatı avantajından faydalanarak yatırımlarını daha kârlı hale getirebilmektedir. Bu güçlü destekler, işletmelerin karbon ayak izini azaltırken rekabet gücünü artırmaktadır. Bu çerçevede mevzuata göre aşağıdaki üç husus dikkate alınmalıdır (Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik, 2013, Madde 8);
• Lisanslı ve Lisanssız Üretim Tesisleri İçin YEKDEM'den Yararlanma Süresi 10 yıldır.
• Belirlenen tarihler sonrası onaylanan veya işletmeye giren kapasite artışları destek alamayabilir.
• Depolamalı elektrik üretim tesisleri ile elektrik depolama ünitelerinin işleyişi düzenlenmiştir.
Tüm bu düzenlemeler ışığında Aydın için temel hedef, mevcut yenilenebilir enerji potansiyelini somut yatırımlara dönüştürmektir. Tarım, turizm ve sanayiyi buluşturan ilimiz; güneş, rüzgâr, jeotermal ve biyokütle kaynakları açısından önemli bir avantaja sahiptir. Bu potansiyelin değerlendirilmesi için TR32 Yenilenebilir Enerji ve Çevre Teknolojileri Kümelenmesi kapsamında bölgesel bir eylem planı oluşturulmalı; işletmeler, çiftçiler ve kooperatifler lisanssız üretimle kendi enerjilerini üretmeye ve ihtiyaç fazlasını YEKDEM kapsamında değerlendirmeye teşvik edilmelidir. Ayrıca, yönetmelikte özel olarak düzenlenen “depolamalı elektrik üretim tesisleri” konusunda ADÜ TTO, Teknokent ve OSB'ler iş birliğiyle yenilikçi Ar-Ge projeleri hayata geçirilmelidir. Enerji yatırımlarında yerli aksam kullanımını artıracak yerel tedarik zincirleri kurularak, girişimcilerimizin "yerli katkı fiyatı" avantajından en üst düzeyde yararlanması sağlanmalıdır. Aydın'ı sadece enerji tüketen değil, temiz enerjiyi üreten, depolayan bir merkeze dönüştürmek ortak hedefimiz olmalıdır.
Sonuç olarak, yenilenebilir enerji alanındaki bu kamu desteklerini doğru planlama, güçlü iş birliği ve sürdürülebilir bir yol haritası ile değerlendirebilirsek, bölgemizin rekabet gücünü kalıcı biçimde artırmamız mümkündür. Gelin, bu potansiyeli ortak akılla somut çıktılara dönüştürelim ve güçlendirelim. Sevgiyle kalın.
Kaynakça
Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik, Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi 1 (2013). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=18907&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5