Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan faaliyet illerine göre 2025 yılı dış ticaret verilerini değerlendiren AYSO Yönetim Kurulu Başkanı Gökhan Maraş, küresel ticarette 2025 yılı boyunca artan jeopolitik riskler, yüksek faiz ortamı ve talep koşullarındaki dalgalanmalara rağmen Aydın sanayisinin güçlü bir performans sergilediğini ifade etti.
Maraş, Aydın’ın 2025 yılı Aralık ayı ihracatının 178,6 milyon ABD doları olarak gerçekleştiğini, yılın tamamında ise ihracatın yüzde 4,2 artışla 1 milyar 926 milyon ABD doları seviyesine ulaştığını açıkladı.
ÜÇ YILDA SÜREKLİ ARTIŞ
Aydın ihracatının 2023–2025 döneminde istikrarlı bir artış eğilimi gösterdiğini belirten Maraş, “2023 yılında 1,71 milyar ABD doları olan ihracatımız, 2024 yılında yüzde 8,1 artarak 1,85 milyar ABD dolarına, 2025 yılında ise küresel belirsizliklere rağmen artışını sürdürerek 1,93 milyar ABD dolarına yükselmiştir. Aynı dönemde dış ticaret hacmi 2,32 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir” dedi.
İTHALATTA SERT DÜŞÜŞ
Özel ticaret sistemine göre ithalat rakamlarını da paylaşan Maraş, 2025 yılı Aralık ayında ithalatın 39,3 milyon ABD doları olduğunu, yıl genelinde ise ithalatın yüzde 37,8 oranında sert bir düşüşle 394 milyon ABD doları seviyesine gerilediğini söyledi. Bu tabloyla birlikte Aydın’ın 2025 yılı sonunda ihracatın ithalatı karşılama oranını yüzde 488,8 gibi son derece güçlü bir seviyeye taşıdığını vurgulayan Maraş, bu oranın Türkiye ortalamasının oldukça üzerinde olduğuna dikkat çekti. Aydın, Türkiye geneli ihracat sıralamasında ise 2025 yılında 22. sırada yer aldı.
TÜRKİYE ORTALAMASINDAN POZİTİF AYRIŞMA
Türkiye geneli verilerle kıyaslandığında Aydın’ın performansının daha net görüldüğünü ifade eden Maraş, “Türkiye’nin 2025 yılı ihracatı yüzde 4,4 artışla 273,4 milyar ABD dolarına, ithalatı ise yüzde 7,0 artarak 344,0 milyar ABD doları seviyesine çıkmıştır. Aydın ise aynı dönemde ihracatını artırırken ithalatını önemli ölçüde azaltarak ülke genelinden pozitif yönde ayrışmıştır. Bu tablo, sanayi altyapımızın üretim gücünü ve yerli tedarik kapasitesini güçlendirdiğini göstermektedir” dedi.
İHRACATTA AVRUPA AĞIRLIĞI
Ülke bazlı dağılıma da değinen Maraş, Aydın ihracatının ağırlıklı olarak Avrupa Birliği ve gelişmiş pazarlara yöneldiğini belirtti. 2025 yılında Aydın’ın en fazla ihracat yaptığı ülkenin İtalya olduğunu ifade eden Maraş, bu ülkeye yapılan ihracatın 187,7 milyon ABD doları ile toplam ihracatın yüzde 9,7’sini oluşturduğunu söyledi. İtalya’yı sırasıyla ABD (yüzde 7,7), Hollanda (yüzde 7,2), Almanya (yüzde 5,6) ve Birleşik Krallık (yüzde 4,6) izledi. İlk 10 ülke toplam ihracatın yüzde 52,8’ini oluştururken, diğer ülkelere yapılan ihracatın yüzde 47,2 pay ile pazar çeşitliliğinin korunduğunu ortaya koyduğu belirtildi.
İTHALATTA KONTROLLÜ YAPI
İthalatta daha sınırlı ve kontrollü bir yapı dikkat çektiğini söyleyen Maraş, 2025 yılında Aydın’ın ithalatında Çin’in 125,3 milyon ABD doları ile ilk sırada yer aldığını ve toplam ithalatın yüzde 31,8’ini oluşturduğunu ifade etti. Çin’i İtalya, Almanya, ABD ve Vietnam izlerken, ithalattaki daralmanın yerli üretim ve ikame kapasitesinin güçlendiğine işaret ettiği vurgulandı.
GIDA SEKTÖRÜ İLK SIRADA
Sektörel dağılıma bakıldığında Aydın ihracatının üretim çeşitliliğine dayalı güçlü bir yapı sergilediğini belirten Maraş, 2025 yılında ihracatta en yüksek payın 648,9 milyon ABD doları ile gıda ürünleri ve içecek sektörüne ait olduğunu, bu sektörün toplam ihracatın yüzde 33,7’sini oluşturduğunu söyledi. Bu sektörü başka yerde sınıflandırılmamış makine ve teçhizat (yüzde 18,0) takip ederken; tarım ve hayvancılık, metalik olmayan diğer mineral ürünler, taşocakçılığı ve diğer madencilik ile motorlu kara taşıtları ve römorklar öne çıkan diğer sektörler oldu.
TEKNOLOJİK DAĞILIMDA DÖNÜŞÜM HEDEFİ
Teknolojik sınıflandırmaya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Maraş, Aydın ihracatının 2025 yılında ağırlıklı olarak düşük teknoloji ürünlerine dayalı yapısını sürdürdüğünü ifade etti. Düşük teknoloji ihracatı 1 milyar 196 milyon ABD doları ile toplamın yüzde 62,1’ini, orta-düşük teknoloji 216,5 milyon ABD doları ile yüzde 11,2’sini oluşturdu. Orta-yüksek teknoloji ihracatı 513,2 milyon ABD doları ile toplam ihracatın yüzde 26,6’sını oluştururken, yüksek teknoloji ihracatı 265 bin ABD doları ile yüzde 0,014 payda kaldı.
“HEDEFİMİZ KATMA DEĞERLİ ÜRETİM”
Maraş, 2025 yılının Aydın sanayisi açısından ihracat kabiliyetinin güçlendiği, ithalattaki gerilemeyle dış ticaret dengesinin sağlamlaştığı ve üretim yapısında dayanıklılığın arttığı bir dönem olduğunu belirterek, “Önümüzdeki dönemde temel önceliğimiz; ihracat artışını sürdürülebilir kılmak, orta ve orta-yüksek teknoloji ürünlerinin toplam ihracat içindeki payını yükseltmek, pazar çeşitliliğini korurken katma değeri yüksek üretimi artırmaktır” dedi.