Türk Medeni Kanunu’nda öngörülen düzenlemeyle süresiz nafaka uygulamasının sona erdirilmesi, nafaka süresinin en az 3 yıl olarak belirlenmesi ve evlilik süresine göre üst sınır getirilmesi hedefleniyor. Boşanma davalarının uzamasını önlemek amacıyla temyiz süreçlerinde de değişikliğe gidilmesi öngörülüyor.
Çalışmaların tamamlanmasının ardından TBMM Başkanlığına sunulması planlanan 13. Yargı Paketi, boşanma sonrası nafaka yükümlülüğü ve yargılama süreçlerine ilişkin yeni hükümler içeriyor. Düzenlemenin, Anayasa Mahkemesinin süresiz nafakaya ilişkin iptal kararı doğrultusunda hazırlanması öngörülüyor.
SÜRESİZ NAFAKA YERİNE BELİRLİ SÜRE UYGULAMASI
Türk Medeni Kanunu’nun yoksulluk nafakasını düzenleyen 175. maddesinde değişiklik yapılması planlanıyor. Mevcut metinde yer alan “süresiz olarak nafaka isteyebilir” ifadesindeki “süresiz” ibaresinin çıkarılması öngörülüyor.
Yeni düzenlemeye göre nafakanın süresi, 3 yıldan az olmamak ve evlilik süresinin yarısını aşmamak üzere hakim tarafından belirlenecek. Karar verilirken yalnızca evlilik süresi değil, tarafların kişisel ve ekonomik koşulları da dikkate alınacak.
Hakimin değerlendirmesinde şu ölçütlerin etkili olması planlanıyor:
- Evliliğin başlangıcından boşanma davasının açılmasına kadar geçen süre
- Nafaka alacaklısı eşin yaşı
- Eğitim ve sağlık durumu
- Kişinin kendi imkanlarıyla geçimini sağlayabilme kapasitesi
- Nafaka yükümlülüğünün boşanma sonrasındaki yaşamına etkisi
BAZI DURUMLARDA DAHA UZUN NAFAKA VERİLEBİLECEK
Düzenlemede, belirli koşullar altında genel süre sınırının aşılabilmesine de imkan tanınması planlanıyor.
Nafaka yükümlüsünün haksız fiili nedeniyle diğer eşin çalışamayacak duruma gelmesi veya evlilik süresince ilerleyen yaşı nedeniyle düzenli gelir elde edememesi halinde hakim, olayın koşullarını değerlendirerek daha uzun bir nafaka süresi belirleyebilecek.
Böylece nafaka süresinin belirlenmesinde evliliğin uzunluğu kadar kişinin çalışma hayatı, sağlık koşulları ve ekonomik bağımsızlığını kazanma imkanının da dikkate alınması amaçlanıyor.
MEVCUT NAFAKA KARARLARI İÇİN GEÇİŞ SÜRECİ
Teklifte, düzenleme yürürlüğe girdiğinde devam eden davaların yanı sıra kesinleşmiş nafaka kararları için de geçiş hükümleri öngörülüyor.
Görülmekte olan davalarda yeni kuralların uygulanması planlanırken, kesinleşmiş nafaka kararlarında daha önce ödenen süre ile yeni düzenlemeye göre hesaplanacak süre karşılaştırılacak.
Buna göre, daha önce ödenen nafaka süresi yeni hesaplanan süreyi aşmışsa ilave bir yıl ödeme yapılması ve bu sürenin sonunda yükümlülüğün sona ermesi öngörülüyor.
Ödenmiş süre, yeni hesaplanan sürenin altında kalıyorsa kalan süre de dikkate alınacak. Kalan sürenin bir yıl veya daha az olması durumunda bir yıllık ek ödeme yapılması; bir yıldan fazla olması halinde ise yeni hesaplanan sürenin tamamlanmasıyla nafaka yükümlülüğünün sona ermesi planlanıyor.
BOŞANMA DAVALARINDA TEMYİZ YOLU DEĞİŞİYOR
Yargı Paketi’nde boşanma davalarının daha kısa sürede sonuçlandırılmasına yönelik yargılama düzenlemeleri de bulunuyor.
Teklife göre, boşanma davaları ile boşanmanın ferileri hakkında verilen bazı istinaf kararlarının temyize götürülmesinin önüne geçilmesi planlanıyor. Bu kapsamda ilk derece mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun esastan reddedilmesi halinde, belirli kararlar için Yargıtay’a başvuru yapılamaması öngörülüyor.
Düzenleme; velayet, nafaka ve tazminat gibi boşanmayla bağlantılı konulardaki bazı kararları da kapsıyor.
Bununla birlikte ilk derece mahkemesi ile bölge adliye mahkemesinin farklı kararlar vermesi halinde temyiz yolunun açık tutulması planlanıyor. Böylece hukuki denetim imkanının korunması ve boşanma davalarının gereksiz yere uzamasının önlenmesi hedefleniyor.
13. Yargı Paketi’nin yasalaşması halinde nafaka süreleri ve boşanma davalarındaki kanun yolları yeniden şekillenecek. Ancak öngörülen değişikliklerin kesinleşmesi için teklifin TBMM’deki yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.
