AYDİYAR
Garpark
Kuruçeşme

Son dakika haberleri- Aydın'ın haber sitesi SES Gazetesi'nde

  • Dolar 3.8136
  • Euro 4.6746
  • GR ALTIN 163.43
  • ÇEYREK 266.82

  • 19 Aralık 2017, Salı 15:53
MahmutÖKÇESİZ

Mahmut ÖKÇESİZ

Hızır Bey Ahid namesi

Gazi Umur Paşa’nın İzmir kuşatmasında şehit olmasından sonra Aydınoğulları beyliğinin başına kardeşi Hızır bey geçti. Hızır bey , kardeşinden aldığı beyliğin büyüklüğünü idrak edecek ve haçlılara karşı duracak bir şahsiyet değildi. Gazi Umur Paşa kadar dirayetli ve tecrübeli bir devlet adamı olamadığından haçlılara karşı savaşmak yerine onlarla anlaşma yolunu seçti. Aydınoğulları döneminde Latinlere ayrıcalıklar tanıyan antlaşmayı imzalayan hükümdar Hızır Bey’dir. O ağabeyi Umur Bey gibi akın ve gaza politikasını benimsememiş, ahidnameler yoluyla ticareti canlandırmak istemiştir. Ahidname; bir hükümdar tarafından diğer devlet ya da devletlere bazı haklar tanımak ve karşılıklı hakları garanti altına almak için tek taraflı imzalanan belgeye denir. Aydınoğulları Beyliği döneminde ticareti canlandırmak için imzalanan bu ahidnameler Osmanlı dönemindeki kapitülasyonların bir önceki aşamasıdır. İslamı hak din olarak kabul eden Türk devletlerinde ahidnameler gayrimüslimler ile ticareti geliştirmek amacıyla imzalanmıştır. Bölgede ticari gücü elinde bulunduran yabancılara ayrıcalık verilmesi ülkenin ticari etkinliğini artırmıştır. Özellikle Orta Asya’dan Anadolu’ya gelen Türk akınlarının etkisiyle bölgede ticari erki elinde bulundurma konusunda karışıklıklar yaşanmıştır. Bölgede herhangi bir ticari tecrübeye sahip olmayan Türkler kurdukları siyasi yapılarla yabancılara ayrıcalıklar tanıyarak bölge siyasetinde söz sahibi olmak istemişlerdir.
              Gazi Umur Bey güçlü bir donanma kurup Adalar denizine hakim olmasına rağmen ölümünden sonra bu durum geriye gitmeye başlamış ve Aydınoğlu beyliği donanma gücü eski konumunu kaybetmiştir. Durum böyle olunca da Latinlerle iyi geçinmek bölgede tutunabilmenin kaçınılmaz bir kuralı olarak gözükmekteydi. Aydınoğullarının hakim olduğu alan ticaret yollarının denizlere ulaştığı bir bölgedeydi ve küçük ve büyük menderes havzalarını içine alan Aydınoğulları beyliği sınırları çok bereketli bir tarım alanıydı ve aynı zamanda Avrupa’nın ihtiyacı olan tarım ürünleri burada yetişiyor ve Avrupa’ya satılıyordu. Bu ticareti ise Latinler yönetiyordu. Kurulan devletin korunması ve genişlemesi sadece savaş kazanmaya bağlı değildi elbette. Devlet işlerinin devamını sağlamak ve başlatılan imar faaliyetlerine finans kaynağı bulmak için bölge ticaretinin dengelerinin gözetmek zorunda olduğunun farkında olan Aydınoğulları Latinlerle ticari bir antlaşma yapmışlardır. Aydınoğulları döneminde Latinlere ayrıcalıklar tanıyan antlaşmayı imzalayan hükümdar ise Hızır Bey’dir. 1348 yılında Avrupa’da baş gösteren veba salgını büyük bir ekonomik kriz yaratmış ve Latinlerle, Aydınoğlu beyliğinin birbirlerine karşı ılımlı bir politika izlemeye mecbur etmişti. Bu şartlar gereği 1348 tarihinde Hızır Bey ile Cenova şehir devleti arasında bir ticaret antlaşması imzalanmıştı. Metin “Müslümanların Hıristiyanlar için yemini” başlığı, Besmele ve Kelime-i Şehadet ile başlayıp Hızır Bey’in antlaşmaya uyacağına dair Tanrı’ya yemini ile devam eder. Metinde antlaşmanın bir yıl süreyle geçerli olacağı belirtilmiştir.
              14. yy da Batı Anadolu’da imzalanan ilk ticari anlaşma olan bu ahitnamenin bazı maddelerine göre Hızır bey liman ve kaleleri koruyacak ve küffarla savaşmayacaktır. Latinler korkmadan Aydınoğulları beyliği sınırları içerisinde rahatça ticaret yapacaklardır. Anlaşmayı bozacak bir durum hasıl olursa hemen suçlu hangi tarafta ise bulunacak, cezalandırılacak ve tazminat ödenecektir. Aydınoğlu beyliği tüccarları da aynı haklara sahip olacak ve serbest ticaret yapacaklardır. Cenevizliler, bu ahidname ile bu mallarını serbestçe satabilmiştir. O dönemde Ayasuluk önemli bir ticaret limanı olduğundan Türkmenlerde Anadolu’da üretilen mallarını buradan Avrupa’ya ihraç edilmiştir. Bu anlaşmanın en önemli sonuçlarından biri ticaretten pek anlamayan Türkmenlerin ticaretin önemini kavramaları ve bu alanda farklı stratejiler geliştirmeleri olmuştur. Hızır bey daha sonra Rodos Şövalyeleri ile bir ticari anlaşma daha yapacak ve bu anlaşmalarla haçlıların ittifak yapmasını önlemeye çalışacak ve ayni zamanda mali yönden beyliğini güçlü tutacaktır. 1353 yılında Hızır bey Venedik şehir devleti ile de bir anlaşma imzalayacak ve devletler arasındaki ticari faaliyetleri hızlandıracaktı. Aydınoğulları beyliği sınırları içinde o zamanlar 30 kadar şehir ve 600 kadar kale mevcuttu.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1.Ramazan Ege, Aydınoğullarının Avrupa ile İlişkileri ve Hızır Beyi’n Yunanca Ahidnamesi , Akılımıza Düşünce , Diriliş Dergisi, , 30.11.2012

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 İstanbul Başakşehir 18 12 3 3 16 39
2 Fenerbahçe 18 10 6 2 15 36
3 Galatasaray 17 11 2 4 15 35
4 Beşiktaş 18 9 6 3 14 33
5 Kayserispor 17 8 6 3 7 30
6 Trabzonspor 18 8 6 4 5 30
7 Göztepe 18 9 3 6 3 30
8 Demir Grup Sivasspor 18 8 3 7 -4 27
9 Bursaspor 18 7 4 7 6 25
10 Yeni Malatyaspor 18 6 5 7 -3 23
11 Kasımpaşa 18 6 4 8 -5 22
12 Akhisar Bld. Genç. 18 5 5 8 -8 20
13 Aytemiz Alanyaspor 18 5 3 10 -6 18
14 Osmanlıspor FK 18 5 3 10 -8 18
15 Gençlerbirliği 18 4 5 9 -10 17
16 Antalyaspor 18 4 5 9 -13 17
17 Atiker Konyaspor 18 4 4 10 -7 16
18 Karabükspor 18 2 3 13 -17 9
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Ümraniyespor 18 10 5 3 16 35
2 MKE Ankaragücü 18 10 5 3 12 35
3 Çaykur Rizespor 18 10 4 4 14 34
4 Giresunspor 18 8 6 4 8 30
5 Boluspor 18 8 3 7 6 27
6 Balıkesirspor 18 8 5 5 6 26
7 İstanbulspor 18 7 5 6 2 26
8 Adanaspor 17 7 5 5 -3 26
9 Erzurum BB 18 6 7 5 0 25
10 Altınordu 18 6 5 7 0 23
11 Vartaş Elazığspor 18 6 5 7 1 23
12 Gazisehir Gaziantep FK 17 4 8 5 4 20
13 Adana Demirspor 18 5 5 8 -5 20
14 Samsunspor 17 4 7 6 -6 19
15 Eskişehirspor 18 5 6 7 3 18
16 Denizlispor 17 3 5 9 -11 14
17 Manisaspor 18 6 2 10 -9 11
18 Gaziantepspor 18 1 4 13 -38 4
    Takımlar O G B M Av P
1 Menemen Belediyespor 18 13 2 3 29 41
2 Hatayspor 18 13 2 3 19 41
3 Afjet Afyonspor 18 12 5 1 17 41
4 Sivas Belediyespor 18 11 5 2 19 38
5 Sancaktepe Belediyespor 18 10 5 3 13 35
6 Keçiörengücü 18 10 3 5 24 33
7 İnegölspor 18 9 5 4 2 32
8 Sarıyer 18 8 3 7 5 27
9 Tokatspor 18 6 6 6 -5 24
10 Kastamonuspor 18 7 2 9 4 23
11 Amed Sportif 18 6 5 7 1 23
12 Etimesgut Belediyespor 18 6 4 8 -2 22
13 Eyüpspor 18 5 3 10 -12 18
14 Bodrumspor 18 4 4 10 -12 16
15 Bucaspor 18 4 5 9 -7 14
16 Tuzlaspor 18 4 1 13 -16 13
17 Kocaeli Birlik Spor 18 2 2 14 -25 5
18 Mersin İdmanyurdu 18 1 0 17 -54 -9
    Takımlar O G B M Av P
1 Gümüşhanespor 18 12 3 3 20 39
2 Altay 18 9 6 3 12 33
3 Sanliurfaspor 18 10 3 5 12 33
4 Sakaryaspor 18 9 6 3 11 33
5 Bandırmaspor 18 10 3 5 9 33
6 Hacettepe Spor 18 8 7 3 15 31
7 Bugsaşspor 18 9 4 5 12 31
8 Kırklarelispor 18 8 5 5 4 29
9 Niğde Belediyespor 18 7 5 6 -3 26
10 Zonguldak Kömürspor 18 6 6 6 -4 24
11 Konya Anadolu Selçukspor 18 5 7 6 -5 22
12 Pendikspor 18 5 6 7 -2 21
13 Fatih Karagümrük 18 5 2 11 -9 17
14 Fethiyespor 18 3 6 9 -12 15
15 Kahramanmaraşspor 17 3 5 9 -13 14
16 Karşıyaka 18 3 8 7 -7 11
17 Nazilli Belediyespor 17 2 4 11 -22 10
18 Silivrispor 18 1 6 11 -18 9
NAMAZ VAKİTLERİ
özge
yukarı çık