AYDIN ADNAN SEZGİN
RECEP TAYYİP ERDOĞAN
Mustafa Savaş

Son dakika haberleri- Aydın'ın haber sitesi SES Gazetesi'nde

  • Dolar 4.7482
  • Euro 5.4985
  • GR ALTIN 194.41
  • ÇEYREK 318.54

  • 19 Aralık 2017, Salı 15:53
MahmutÖKÇESİZ

Mahmut ÖKÇESİZ

Hızır Bey Ahid namesi

Gazi Umur Paşa’nın İzmir kuşatmasında şehit olmasından sonra Aydınoğulları beyliğinin başına kardeşi Hızır bey geçti. Hızır bey , kardeşinden aldığı beyliğin büyüklüğünü idrak edecek ve haçlılara karşı duracak bir şahsiyet değildi. Gazi Umur Paşa kadar dirayetli ve tecrübeli bir devlet adamı olamadığından haçlılara karşı savaşmak yerine onlarla anlaşma yolunu seçti. Aydınoğulları döneminde Latinlere ayrıcalıklar tanıyan antlaşmayı imzalayan hükümdar Hızır Bey’dir. O ağabeyi Umur Bey gibi akın ve gaza politikasını benimsememiş, ahidnameler yoluyla ticareti canlandırmak istemiştir. Ahidname; bir hükümdar tarafından diğer devlet ya da devletlere bazı haklar tanımak ve karşılıklı hakları garanti altına almak için tek taraflı imzalanan belgeye denir. Aydınoğulları Beyliği döneminde ticareti canlandırmak için imzalanan bu ahidnameler Osmanlı dönemindeki kapitülasyonların bir önceki aşamasıdır. İslamı hak din olarak kabul eden Türk devletlerinde ahidnameler gayrimüslimler ile ticareti geliştirmek amacıyla imzalanmıştır. Bölgede ticari gücü elinde bulunduran yabancılara ayrıcalık verilmesi ülkenin ticari etkinliğini artırmıştır. Özellikle Orta Asya’dan Anadolu’ya gelen Türk akınlarının etkisiyle bölgede ticari erki elinde bulundurma konusunda karışıklıklar yaşanmıştır. Bölgede herhangi bir ticari tecrübeye sahip olmayan Türkler kurdukları siyasi yapılarla yabancılara ayrıcalıklar tanıyarak bölge siyasetinde söz sahibi olmak istemişlerdir.
              Gazi Umur Bey güçlü bir donanma kurup Adalar denizine hakim olmasına rağmen ölümünden sonra bu durum geriye gitmeye başlamış ve Aydınoğlu beyliği donanma gücü eski konumunu kaybetmiştir. Durum böyle olunca da Latinlerle iyi geçinmek bölgede tutunabilmenin kaçınılmaz bir kuralı olarak gözükmekteydi. Aydınoğullarının hakim olduğu alan ticaret yollarının denizlere ulaştığı bir bölgedeydi ve küçük ve büyük menderes havzalarını içine alan Aydınoğulları beyliği sınırları çok bereketli bir tarım alanıydı ve aynı zamanda Avrupa’nın ihtiyacı olan tarım ürünleri burada yetişiyor ve Avrupa’ya satılıyordu. Bu ticareti ise Latinler yönetiyordu. Kurulan devletin korunması ve genişlemesi sadece savaş kazanmaya bağlı değildi elbette. Devlet işlerinin devamını sağlamak ve başlatılan imar faaliyetlerine finans kaynağı bulmak için bölge ticaretinin dengelerinin gözetmek zorunda olduğunun farkında olan Aydınoğulları Latinlerle ticari bir antlaşma yapmışlardır. Aydınoğulları döneminde Latinlere ayrıcalıklar tanıyan antlaşmayı imzalayan hükümdar ise Hızır Bey’dir. 1348 yılında Avrupa’da baş gösteren veba salgını büyük bir ekonomik kriz yaratmış ve Latinlerle, Aydınoğlu beyliğinin birbirlerine karşı ılımlı bir politika izlemeye mecbur etmişti. Bu şartlar gereği 1348 tarihinde Hızır Bey ile Cenova şehir devleti arasında bir ticaret antlaşması imzalanmıştı. Metin “Müslümanların Hıristiyanlar için yemini” başlığı, Besmele ve Kelime-i Şehadet ile başlayıp Hızır Bey’in antlaşmaya uyacağına dair Tanrı’ya yemini ile devam eder. Metinde antlaşmanın bir yıl süreyle geçerli olacağı belirtilmiştir.
              14. yy da Batı Anadolu’da imzalanan ilk ticari anlaşma olan bu ahitnamenin bazı maddelerine göre Hızır bey liman ve kaleleri koruyacak ve küffarla savaşmayacaktır. Latinler korkmadan Aydınoğulları beyliği sınırları içerisinde rahatça ticaret yapacaklardır. Anlaşmayı bozacak bir durum hasıl olursa hemen suçlu hangi tarafta ise bulunacak, cezalandırılacak ve tazminat ödenecektir. Aydınoğlu beyliği tüccarları da aynı haklara sahip olacak ve serbest ticaret yapacaklardır. Cenevizliler, bu ahidname ile bu mallarını serbestçe satabilmiştir. O dönemde Ayasuluk önemli bir ticaret limanı olduğundan Türkmenlerde Anadolu’da üretilen mallarını buradan Avrupa’ya ihraç edilmiştir. Bu anlaşmanın en önemli sonuçlarından biri ticaretten pek anlamayan Türkmenlerin ticaretin önemini kavramaları ve bu alanda farklı stratejiler geliştirmeleri olmuştur. Hızır bey daha sonra Rodos Şövalyeleri ile bir ticari anlaşma daha yapacak ve bu anlaşmalarla haçlıların ittifak yapmasını önlemeye çalışacak ve ayni zamanda mali yönden beyliğini güçlü tutacaktır. 1353 yılında Hızır bey Venedik şehir devleti ile de bir anlaşma imzalayacak ve devletler arasındaki ticari faaliyetleri hızlandıracaktı. Aydınoğulları beyliği sınırları içinde o zamanlar 30 kadar şehir ve 600 kadar kale mevcuttu.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1.Ramazan Ege, Aydınoğullarının Avrupa ile İlişkileri ve Hızır Beyi’n Yunanca Ahidnamesi , Akılımıza Düşünce , Diriliş Dergisi, , 30.11.2012

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


ANKET

Cumhurbaşkanı kim olmalı?

  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 Galatasaray 34 24 3 7 42 75
2 Fenerbahçe 34 21 9 4 42 72
3 İstanbul Başakşehir 34 22 6 6 28 72
4 Beşiktaş 34 21 8 5 39 71
5 Trabzonspor 34 15 10 9 12 55
6 Göztepe 34 13 10 11 -1 49
7 Demir Grup Sivasspor 34 14 7 13 -8 49
8 Kasımpaşa 34 13 7 14 -1 46
9 Kayserispor 34 12 8 14 -11 44
10 Yeni Malatyaspor 34 11 10 13 -7 43
11 Akhisarspor 34 11 9 14 -9 42
12 Aytemiz Alanyaspor 34 11 7 16 -4 40
13 Bursaspor 34 11 6 17 -5 39
14 Antalyaspor 34 10 8 16 -19 38
15 Atiker Konyaspor 34 9 9 16 -4 36
16 Osmanlıspor FK 34 8 9 17 -11 33
17 Gençlerbirliği 34 8 9 17 -17 33
18 Karabükspor 34 3 3 28 -66 12
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Çaykur Rizespor 34 20 9 5 30 69
2 MKE Ankaragücü 34 18 9 7 21 63
3 Boluspor 34 18 6 10 23 60
4 Ümraniyespor 34 17 8 9 14 59
5 Erzurum BB 34 14 11 9 12 53
6 Gazisehir Gaziantep FK 34 15 8 11 19 53
7 Altınordu 34 15 8 11 10 53
8 Balıkesirspor 34 16 7 11 10 52
9 İstanbulspor 34 14 8 12 6 50
10 Vartaş Elazığspor 34 13 9 12 9 48
11 Giresunspor 34 13 8 13 6 47
12 Adanaspor 34 12 7 15 -15 43
13 Adana Demirspor 34 11 8 15 -3 41
14 Eskişehirspor 34 12 8 14 7 41
15 Denizlispor 34 10 8 16 -4 38
16 Samsunspor 34 7 15 12 -14 36
17 Manisaspor 34 7 3 24 -49 12
18 Gaziantepspor 34 2 4 28 -82 1
    Takımlar O G B M Av P
1 Hatayspor 34 23 7 4 48 76
2 Menemen Belediyespor 34 22 8 4 42 74
3 Afjet Afyonspor 34 21 7 6 31 70
4 Sivas Belediyespor 34 19 10 5 28 67
5 Keçiörengücü 34 19 7 8 36 64
6 Sancaktepe Belediyespor 34 16 11 7 26 59
7 İnegölspor 34 17 8 9 12 59
8 Sarıyer 34 13 5 16 -1 44
9 Tokatspor 34 11 10 13 -8 43
10 Etimesgut Belediyespor 34 11 9 14 -3 42
11 Kastamonuspor 34 12 4 18 -3 40
12 Eyüpspor 34 11 6 17 -10 39
13 Tuzlaspor 34 10 8 16 -9 38
14 Bodrumspor 34 10 8 16 -14 38
15 Amed Sportif 34 10 10 14 -4 37
16 Bucaspor 34 10 9 15 -9 36
17 Kocaeli Birlik Spor 34 4 4 26 -48 13
18 Mersin İdmanyurdu 34 1 1 32 -114 -17
    Takımlar O G B M Av P
1 Altay 34 19 9 6 30 66
2 Bandırmaspor 34 19 7 8 22 64
3 Gümüşhanespor 34 19 7 8 25 64
4 Sanliurfaspor 34 19 6 9 21 63
5 Sakaryaspor 34 17 10 7 15 61
6 Bugsaşspor 34 15 11 8 20 56
7 Hacettepe Spor 34 15 11 8 16 56
8 Konya Anadolu Selçukspor 34 15 10 9 7 55
9 Niğde Belediyespor 34 14 7 13 -1 49
10 Kırklarelispor 34 11 9 14 -9 42
11 Kahramanmaraşspor 34 9 12 13 -14 39
12 Zonguldak Kömürspor 34 9 11 14 -14 38
13 Pendikspor 34 9 10 15 -13 37
14 Fethiyespor 34 8 12 14 -9 36
15 Fatih Karagümrük 34 10 6 18 -16 36
16 Nazilli Belediyespor 34 7 8 19 -24 29
17 Karşıyaka 34 6 9 19 -22 21
18 Silivrispor 34 2 11 21 -34 17
NAMAZ VAKİTLERİ
özge
yukarı çık