Garpark
UĞUR

Son dakika haberleri Aydın'ın haber sitesi SES Gazetesi'nde

  • Dolar 3.5224
  • Euro 4.1480
  • GR ALTIN 145.47
  • ÇEYREK 237.78

Jeotermalde o sorun tarihe karışıyor

Menderes Geothermal Elektrik Üretim A.Ş. (MB) Holding, Türkiye’de ve Dünya’da bir ilk olarak jeotermal akışkanın test aşamasında da vasfını kaybetmemesi için Köşk ilçesinde bulunan Dora JES Jeotermal Enerji Santrallerinde örnek proje geliştirdi.

Jeotermalde o sorun tarihe karışıyor


MB Holding Onursal Başkanı ve Uluslarası Jeotermal Enerji Birliği Başkanı Muharrem Balat’ın fikir babası olduğu projeyle, bazı jeotermal yatırımcıların gerek test, gerekse işletme aşamasında çeşitli bahaneler ileri sürerek çözüm bulma konusunda hiçbir girişim ortaya koymadıkları reenjeksiyon sorunu tarihe karışacak.
DÜNYA’DA VE TÜRKİYE’DE BİR İLK
MB Holding bünyesindeki jeotermal santrallerinde reenjeksiyon konusuna verdiği önem ve titizliğiyle bilinen Balat’ın talimatıyla geliştirilen proje sayesinde, jeotermal üretim kuyularından test aşamasında çıkarılan sıcak su akışkanlarının, doğaya ve Büyük Menderes’e salınımının önüne geçilecek. Test aşamasında üretim kuyusundan saatte 300 ton çıkan sıcak su akışkanının, 99 derecelik ısıyla yeniden yeraltına reenjekte edilmesini sağlayan proje, reenjeksiyon konusunda tüm ezberleri bozacak. Halihazırda test aşamasının devam ettiği projeyle ilgili sürdürülen çalışmalar kapsamında, Dora-1 JES tesislerinde 2011 yılında açılan AS5 yedek üretim kuyusundan çıkan sıcak su akışkanın, 260 metrelik boru hattıyla AS10 gözlem kuyusuna ulaşması sağlanarak, kuyudaki reenjeksiyon pompası sayesinde tekrar yeraltına reenjekte edilmesine başlandı. 2011 yılında açılan kuyuda, herhangi bir değişiklik olup olmadığına ilişkin sıcaklık, basınç ve debi değerleriyle ilgili test aşamasının devam ettiği projede, test tamamlanır tamamlanmaz yedek üretim kuyusu Dora JES tesislerine bağlanacak. Geliştirilen projeyle 1 litrelik jeotermal kaynağın bile doğaya salınmasının önüne geçilirken aynı zamanda yeraltından çıkarılan sıcak su akışkanı da reenjeksiyon sistemi sayesinde yenilebilir enerji vasfını koruyarak tekrar yeraltına rezerve edilecek.
“REENJEKTE ETMEK KAYNAĞIN SÜREKLİLİĞİNİ DEVAM ETTİRİR” 
‘Fikir Babası’ olduğu projenin jeotermal kaynakların ömrünü daha da uzatmak için bir zorunluluk olduğunun altını çizen Muharrem Balat, “Jeotermal, Türkiye için çok önemli bir yenilenebilir kaynaktır. Bu kaynağın iyi kullanılması ve iyi yönlendirilmesi lazım. Jeotermal kaynaklar, yeraltından 1800-2000 metre arasında çıkarılan sıcak suyun santrallerde kullanılarak tekrar yerin altına reenjekte edilmesi halinde sürekliliğini devam ettirir. Eğer bu iyi kullanılırsa jeotermal kaynakların ömürleri ilelebet sürer. Bunun için zaten santrale torunum Dora’nın adını verdim. Dora’nın, özbeöz dilimizdeki manası hedef, zirve ve doruktur. Dora’yı şu an biz kullanıyoruz. İleride Dora da kendisinin çocuğu da kullansın ve süreklilik kazansın. Bunun için ben jeotermali diğer yenilebilir kaynaklardan daha üstün tutuyorum” dedi.
“DIŞ ORTAMA SU YOLLAMADAN JEOTERMAL KAYNAĞI KULLANACAĞIZ”
Jeotermal kaynaklarının titizlikle kullanılmasının önemine dikkati çeken Balat, “Jeotermal kaynakların kuyuları açıldıktan sonra bu çıkan sıcak suyun santralde kullanılmasıyla 70 dereceye düşen suyun reenjekte edilmesi şart. 70 derecenin altına düşen su geriye basılmaz, çünkü bu sefer çökeltiler başlar. Tekrar soğutup suyu basınca, kuyuda yol alıp kanallara giden su tıkama yapar ve 2 bin metre açılan kuyu dolar ve tekrar su almamaya başlar. Bunun için reenjeksiyona biz çok önem veriyoruz. Reenjeksiyona önem vermek gerek. Şimdi biz buna örnek olarak bir kuyumuzu üretime alacağız ve ondan çıkan suyu dışarı atmamamız lazım. Bunu önlemek için biz o çıkan suyu ilk etapta deneme kuyusuna basıyoruz. Yine aynı bölgeye gidiyor. Bu denememiz bittikten sonra iki üç gün sonra bunu santrale bağlama şansımız olacak. Bu şekilde dış ortama hiçbir sıcak su yollamadan jeotermal kaynağı kullanmış olacağız” diye konuştu.
“KAYNAĞI ESKİ REZERVİNE YOLLAMAZSAN KAYNAK BİTER”
MB Holding olarak geliştirdikleri reenjeksiyon sisteminin Türkiye’de ve Dünya’da bir ilk olduğunun altını çizen Balat, “Yeni bir kuyu açarken yeni geliştirdiğimiz sistemi tatbik edeceğiz. Zaten diğer kuyularımızda biz reenjeksiyonu sağladık.  Biz yedek kuyu olarak herhangi bir su basınç düşmesi için bu yeni sistemi geliştirdik. Çünkü etraftan bazen suyu dışarıya atıyorlar ve genel bir basınç düşüyor. Öyle ki basınç elektrikten daha hızlı yayılır. Bir noktadan basınç düşüklüğü olunca 10 km ileriden o basıncın düştüğünü tespit edebiliyorsunuz. O bakımdan da çok önemli. Bunun da bir örneğini ilk defa gerçekleştirmiş olduk. Maliyet olarak eğer düzgün yapılırsa hiçbir külfeti yok. Bir suyu atacağın yerde tekrar bir kuyuya basıyorsun. Kuyuya suyu tekrar basmak için reenjeksiyon pompası kullanılıyor. O pompanın enerjisini gider olarak düşünürseniz, tüm maliyet bundan ibaret. Reenjeksiyon, tesisin beslenmesi bakımından elzem olan bir durumdur. Yani kaynağı tekrar eski rezervine yollamadıkça, kaynak azalır ve biter. ABD’de mesela böyle bir durum yaşanmış” dedi.
“JEOTERMAL ANADOLU’NUN BAĞRINA ASILMIŞ BİR PIRLANTA GİBİDİR”
Dora Jeotermal Enerji Santralleri Grubu’nun Aydın’da en iyi tatbik edilen ideal düzende bir santraller grubu olduğunu söyleyen Balat, “Ürettiğimiz elektriğin yüzde 55’ini devlete vergi olarak veriyoruz, kalanını yatırıma harcıyoruz. Bu tesislerin yaşaması önemli. Jeotermal Anadolu’nun bağrına asılmış bir pırlanta gibidir. Burada 40-50 milyon dolarlık yatırım yapıyorsunuz. Sonuçta bu 3 sene değil, en az 30 sene çalışmalı ki kendisini kurtarsın ve memlekete de para kazandırsın. Aydın’da süreç dahilinde 1000 MW’lık santraller oluştu. Bu 1000 MW’lık elektriği hiç petrol yakmadan elde ediyorsunuz. Bu milyonlarca dolar tasarruf demektir. Dora-1’de uygulamaya soktuğumuz sistemle bir kuyunun dışarıya atılacak suyunu bir başka kuyuya reenjekte ederek israf etmeme örneğini vermiş oldurduk. Eskiden kahvelerde semaverler olurdu. Ortasına kömür konup ateş yakılırdı. Etrafında da su kaynar, o semaverin içine kömür atılır ve içinde devamlı su vardır. Biri kahveciden bir bardak çay isteyince çay verilir verilmez üstten de bir bardak su boşaltılırdı. Jeotermal de bunun gibidir. Aldığın suyu boşaltmazsan semaverin suyu tükenir. İşin aslı budur” diye konuştu.
JEOTERMAL YATIRIMCILARINA ROL MODEL OLACAK
MB Holding’in Dünya’da ve Türkiye’de bir ilk olarak geliştirdiği proje, reenjeksiyon sorununun çözümünde örnek bir rol model üstlenmesinin yanı sıra jeotermal akışkanlarının test amaçlı dahi olsa doğaya salınmasının önüne nasıl geçilebileceğinin somut bir göstergesi olması bakımından da büyük önem taşıyor. Aydın’da tam reenjeksiyon yapılan santrallere sahip olması özelliğiyle bilinen MB Holding’in geliştirdiği projenin, reenjeksiyon sorununa çözüm bulamadıklarını ileri süren bazı jeotermal yatırımcılarının çeşitli bahanelerini de ortadan kaldıracağına kesin gözüyle bakılıyor.

 

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0
Kaynak: MURAT TAN

HABERE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor
ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 Kasımpaşa 2 1 1 0 2 4
2 Beşiktaş 2 1 1 0 2 4
3 Karabükspor 2 1 1 0 2 4
4 Galatasaray 1 1 0 0 3 3
5 Yeni Malatyaspor 1 1 0 0 2 3
6 Trabzonspor 1 1 0 0 1 3
7 Akhisar Bld. Genç. 1 1 0 0 1 3
8 Bursaspor 2 1 0 1 0 3
9 Medipol Başakşehir 2 1 0 1 -1 3
10 Fenerbahçe 1 0 1 0 0 1
11 Göztepe 1 0 1 0 0 1
12 Gençlerbirliği 1 0 1 0 0 1
13 Atiker Konyaspor 1 0 0 1 -1 0
14 Medicana Sivasspor 1 0 0 1 -1 0
15 Osmanlıspor FK 1 0 0 1 -2 0
16 Antalyaspor 1 0 0 1 -2 0
17 Aytemiz Alanyaspor 2 0 0 2 -3 0
18 Kayserispor 1 0 0 1 -3 0
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Medicana Sivasspor 34 17 11 6 24 62
2 Yeni Malatyaspor 34 18 7 9 7 61
3 Eskişehirspor 34 16 11 7 18 56
4 Boluspor 34 16 6 12 3 54
5 Göztepe 34 15 8 11 4 53
6 Giresunspor 34 15 8 11 6 53
7 Altınordu 34 14 11 9 8 53
8 Ümraniyespor 34 12 12 10 4 48
9 Balıkesirspor 34 10 12 12 8 42
10 Vartaş Elazığspor 34 12 11 11 8 41
11 Denizlispor 34 11 10 13 1 40
12 Manisaspor 34 11 9 14 -6 39
13 Gazisehir Gaziantep FK 34 9 10 15 -9 37
14 Adana Demirspor 34 8 15 11 -4 36
15 Samsunspor 34 9 9 16 -19 36
16 Sanliurfaspor 34 9 9 16 -8 36
17 Bandırmaspor 34 9 8 17 -9 35
18 Mersin İdmanyurdu 34 6 11 17 -36 26
    Takımlar O G B M Av P
1 Gümüşhanespor 26 17 4 5 27 55
2 MKE Ankaragücü 26 17 4 5 23 55
3 Hatayspor 26 13 7 6 13 46
4 Menemen Belediyespor 26 12 9 5 13 45
5 Karşıyaka 26 12 5 9 9 41
6 Niğde Belediyespor 26 11 8 7 8 41
7 Kastamonuspor 26 11 7 8 8 40
8 Sarıyer 26 10 8 8 4 38
9 Eyüpspor 26 11 4 11 -9 37
10 Etimesgut Belediyespor 26 10 6 10 5 36
11 İnegölspor 26 6 14 6 0 32
12 Aydınspor 1923 26 8 7 11 -4 31
13 Tuzlaspor 26 8 6 12 -8 30
14 Bugsaşspor 26 6 11 9 -1 29
15 1461 Trabzon 26 5 13 8 0 28
16 Tokatspor 26 6 10 10 -4 28
17 Kırklarelispor 26 4 9 13 -12 21
18 Kayseri Erciyesspor 26 0 2 24 -72 -1
    Takımlar O G B M Av P
1 İstanbulspor 26 17 3 6 21 54
2 Erzurum BB 26 14 7 5 23 49
3 Amed Sportif 26 14 6 6 13 48
4 Kocaeli Birlik Spor 26 13 6 7 6 45
5 Keçiörengücü 26 12 8 6 11 44
6 Sivas Belediyespor 26 11 9 6 9 42
7 Pendikspor 26 10 6 10 -1 36
8 Nazilli Belediyespor 26 9 8 9 -5 35
9 Bucaspor 26 11 4 11 -6 34
10 Zonguldak Kömürspor 26 8 9 9 2 33
11 Konya Anadolu Selçukspor 26 9 5 12 -9 32
12 Kahramanmaraşspor 26 7 10 9 -5 31
13 Hacettepe Spor 26 7 9 10 1 30
14 Fethiyespor 26 7 8 11 -6 29
15 Anadolu Üsküdar 1908 26 5 11 10 -10 26
16 Fatih Karagümrük 26 6 7 13 -9 25
17 Büyükçekmece Tepecikspor 26 6 5 15 -17 23
18 Ofspor 26 5 5 16 -18 20
NAMAZ VAKİTLERİ
özge
yukarı çık